01. Noter ve mahkeme tercümesinde tercüman ne yapar?
Tercüman, randevu saatinden 10-15 dakika önce işlemin yapılacağı noterlikte veya adliyede hazır olur. Noter işlemlerinde memurun okuduğu metni ilgili kişiye sözlü olarak aktarır, kişinin beyanını Türkçeye çevirir ve noter huzurunda kendi yemin zaptına imzasını atar. Mahkemede ise hakimin sorularını, tanık ifadelerini ve taraf beyanlarını eş zamanlıya yakın bir ardıl yöntemle çevirir.
Çalışma biçimi ardıl tercümedir: konuşmacı bir-iki cümle kurar, tercüman çevirir, sonra devam eder. Simultane kabin kullanılmaz çünkü zabıt katibinin yazabilmesi için ritim duraklamalı olmak zorundadır. Tercüman, işlem tutanağına adı ve yeminli tercüman sıfatıyla geçer. Bir kişinin ifadesi tipik olarak 30 dakika ile 2 saat arasında sürer; karmaşık ticari uyuşmazlıklarda duruşma yarım güne yayılabilir.
02. Hangi işlemlerde yanınızda yeminli tercüman bulunmalıdır?
Yabancı uyruklu birinin Türkçe bilmediği her resmi işlemde yeminli tercüman zorunluluğu vardır. En sık karşılaştığımız senaryolar şunlardır:
- Noter işlemleri: vekaletname düzenleme, muvafakatname, gayrimenkul satış vaadi, şirket kuruluş ana sözleşmesi, evlilik öncesi mal rejimi, imza beyannamesi.
- Aile ve nüfus işlemleri: evlenme başvurusu, boşanma duruşması, velayet ve nafaka davaları.
- Ceza süreçleri: karakolda ifade, savcılık ifadesi, sulh ceza hakimliği sorgusu, asliye ceza duruşmaları.
- Hukuk davaları: ticari uyuşmazlık, iş davası, tazminat, miras davaları.
- İcra ve infaz: icra dairesi işlemleri, kefalet sorguları.
Gayrimenkul ve şirket kuruluşu gibi işlemlerde noter, tercümanın yeminli olduğunu kayıt altına alır. Hangi belgenin önceden çevrilmesi gerektiğini de söyleyin; bazı noterlikler vekaletname taslağını işlem öncesi yazılı olarak da ister.
03. Tercüman atamayı dile ve işlem türüne göre yapıyoruz
Ankara adliyelerinde ve noterliklerinde yemin zaptı bulunan tercüman kadromuzdan eşleştirme yapıyoruz. İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça ve Rusça işlemlerde aynı gün veya ertesi gün ataması yapılabilir. Farsça, Çince, Korece, Urduca, Peştuca ve Afrika dilleri gibi nadir kombinasyonlarda 5-10 iş günü öncesinden talep almamız gerekir; bu dillerde Ankara'da yeminli kadrosu sınırlıdır.
İşlem türü uzmanlığı da belirleyici: ceza yargılamasında daha önce duruşma deneyimi olan, ticari davalarda hukuki terminolojiye hakim, sağlık tahkikatlarında tıbbi terim bilen tercüman tercih ediyoruz. İşlem yeri Ankara dışındaysa (Sincan Cezaevi, Polatlı Adliyesi gibi) yol süresini ücrete dahil ederiz. Adliye binası, mahkeme numarası ve saat bilgisini iletirseniz tercüman doğru salona zamanında ulaşır.
04. Yarım gün, tam gün ve saatlik çalışma nasıl ayrılıyor?
Noter işlemleri çoğunlukla 30-90 dakika sürer ve saatlik ücretlendirilir; minimum 1 saat üzerinden hesaplanır. Bir saatten kısa süren işlem de bir saat olarak faturalanır çünkü tercümanın gidiş-dönüşü ve hazır bulunması zaman alır.
Duruşmalar tahmin etmesi zor süreçlerdir. Bir duruşmanın UYAP'ta yazılan saati ile çağrılma saati arasında 1-3 saat fark olabilir. Bu yüzden duruşmalarda yarım gün (4 saat) veya tam gün (8 saat) paketi öneririz. Yarım gün öğleden önce veya öğleden sonra; tam gün mesai saatleri boyunca tercümanın size ayrılmasıdır. Birden çok dosyanız aynı gün ise tam gün paket avantajlıdır.
Ankara içi ulaşım ücrete dahildir. Sincan, Kazan, Polatlı gibi çevre ilçelerde ulaşım kalemi ayrı eklenir. İşlem aynı gün iptal edilirse veya tercüman adliyede 3 saatten fazla bekletilirse bekleme süresi ücretlendirilir.
05. Randevu öncesi bizimle paylaşmanız gereken bilgiler
İşlem gününde sürpriz yaşamamak için bize şunları iletmenizi rica ediyoruz:
- Tarih ve saat: noter randevusu için UETS üzerinden alınan saat; duruşma için tensip zaptındaki gün.
- Yer: noterliğin numarası ve adresi; adliyede mahkeme adı, salon numarası, kat.
- Dil çifti: kişinin ana dili ve ikinci dili (örneğin Arapça-Türkçe; bazı kişiler Türkçeyi kısmen anlar, bu önemli).
- İşlem türü: vekaletname, ifade, tanık dinleme, sorgu, taraf beyanı.
- Belge ön bilgisi: noter işlemlerinde vekaletname taslağı veya muvafakatname metni varsa; davalarda dava konusunun bir cümlelik özeti.
- Yabancı tarafın bilgisi: kimlik veya pasaport bilgisi, vekilinin avukatı varsa irtibatı.
Bu bilgileri WhatsApp veya e-posta ile iletmeniz yeterli. Tercüman gelmeden önce belge taslağına bakar ve terminolojiyi gözden geçirir; bu sayede randevu süresi uzamaz.
06. Sözlü tercüme ile birlikte yazılı çeviri de gerekebilir
Bazı işlemler sözlü tercümana ek olarak yazılı çeviri ister. Örneğin yabancı uyruklu birinin vekaletname düzenleyebilmesi için pasaportunun noter onaylı Türkçe çevirisi önceden hazırlanmış olmalıdır. Boşanma davasında yurt dışından gelen kararın apostilli ve yeminli çevirisi dosyaya konulur. Şirket kuruluşunda yabancı ortağın imza beyannamesi yine yazılı tercüme gerektirir.
Bu evrakları işlem gününden önce hazırlarsak randevu kısa sürer. Belge fotoğraflarını WhatsApp'tan yollayın; hangi belgenin önce çevrilmesi gerektiğini biz ayırırız. Apostil veya Dışişleri onayı gereken durumlarda zincirin hangi adımda olduğunu da kontrol ederiz. Sözlü tercümanın geleceği randevuyla yazılı çevirinin teslim tarihi birbirini desteklemelidir.