01. Sahada ardıl tercüme: konuşan durur, tercüman aktarır
Teknik gezi tercümesi sözlü tercümenin ardıl koluna girer. Konuşmacı bir-iki cümle söyler, durur; tercüman bu bölümü hedef dile aktarır; sonra konuşma devam eder. Simultane gibi eş zamanlı değildir, kulaklık ve kabin gerekmez.
Saha bağlamı tercümanı diğer ardıl işlerden ayırır. Toplantı odasında oturarak değil; üretim hattı boyunca yürüyerek, makine başında durarak, kask ve gözlük takarak çalışır. Bu yüzden teknik gezi tercümanı sektörün terminolojisini önceden tarar: CNC tezgâhı, kalıp ömrü, ekstrüzyon hızı, OEE, FMEA, kalibrasyon, ISO denetim adımı gibi terimler ziyaret öncesinde tercümanla paylaşılır.
Gürültülü ortamda tercüman konuşmacıya yakın durur; tekstil veya metal işleme tesislerinde küçük bir kablosuz mikrofon-alıcı seti (tour guide sistem) işleri kolaylaştırır. Beş kişiye kadar gruplarda buna gerek olmayabilir; on kişi üstünde tercih edilir.
02. Hangi ziyaretlerde tercüman programlanır?
En sık karşılaştığımız senaryolar şunlar:
- Tedarikçi denetimi: Yabancı alıcı firma, Türkiye'deki tedarikçisinin üretim hattını inceler. Genelde yarım veya tam gün sürer; kalite, sertifika ve süreç soruları konuşulur.
- Makine kabul testi (FAT/SAT): Yurt dışından gelen mühendisler, satın alınan makinenin test çalışmasını yerinde izler. Tercüman teknik raporun maddelerini sözlü aktarır.
- Yatırım keşif gezisi: Yabancı yatırımcı veya delegasyon, OSB'de iki-üç fabrika ziyaret eder. Genelde tam gün, bazen iki gün sürer.
- Sertifikasyon denetimi: CE, ISO veya müşteri kaynaklı denetimlerde denetçi yabancıysa tercüman tüm denetim boyunca yanlarındadır.
- Eğitim amaçlı saha turu: Yeni kurulan tesise ana firma mühendisleri gelir; operatörlere makine kullanımını tercüman aracılığıyla anlatır.
Ankara için en sık talep OSTİM, İvedik OSB, Sincan OSB ve Başkent OSB; şehir dışında en yoğun bölgeler Eskişehir, Konya ve Kayseri.
03. Tercümanı sektöre göre eşleştiriyoruz
Teknik gezi tercümanı seçilirken üç şeye birlikte bakılır: dil çifti, sektör tecrübesi ve fiziksel uygunluk (kask, çelik burunlu ayakkabı, gerekirse temiz oda kıyafeti gibi şartlar).
Kadromuzdaki tercümanlar arasında en sık eşleştirme yaptığımız alanlar otomotiv yan sanayi, savunma, makine imalatı, gıda işleme, tekstil ve enerji. İngilizce ve Almanca'da kendi kadromuzdan; Çince, Korece, Japonca, Rusça gibi dillerde Ankara'daki ortak tercüman ağımızdan atama yaparız. Nadir dillerde (Vietnamca, Endonezce, Farsça) müsaitlik teyidi 2-3 hafta öncesinden alınır.
Teklif aşamasında sizden iki şey rica ederiz: gezilecek tesisin sektörü ve mümkünse gündem taslağı veya makine/sistem listesi. Tercüman 1-2 saatini terminoloji hazırlığına ayırır; bu hazırlık ücrete dahildir, ekstra kalem değildir.
Aynı tedarikçide tekrarlanan ziyaretlerde mümkün olduğunca aynı tercümanı programlarız; süreklilik terminoloji ve isim hafızası açısından belirgin fark yaratır.
04. Yarım gün, tam gün ve iki tercüman eşiği
Teknik gezi tercümesinde standart birim yarım gün (4 saat) ve tam gün (8 saat) olarak çalışır. Saatlik tarifeye nadiren başvurulur; saha ziyaretinde çoğu zaman gidiş-geliş ve molalar 4 saati hızla doldurur.
Genel kabul gören eşik:
- 4 saate kadar: Tek tercüman yeterli. Ardıl tercüme zihinsel olarak yorucudur ama saha temposu konuşmaya sürekli ara verdiği için tek kişi rahat çalışır.
- 4-8 saat: Tek tercüman çalışır; yemek arası ve 15 dakikalık kısa molalar gerekir.
- 8 saat üstü veya iki günlük programlar: İki tercüman atanır, nöbetleşe çalışırlar. Tek tercümanla 10 saatlik denetim yapılmaz; aktarım kalitesi düşer.
- Yüksek riskli denetim (sertifikasyon, hukuki süreç bağlantılı): Süre kısa olsa da iki tercüman tercih edilir, biri yedek pozisyonunda dinler.
Gün sonunda kapanış toplantısı varsa onun süresini de programın içinde değerlendiriyoruz; çoğu denetim, sahadan ofise döndükten sonraki bir saatlik kapanışla biter.
05. Ankara dışı ziyaretlerde ulaşım ve konaklama
Ankara içi ziyaretlerde tercüman ulaşımını kendisi organize eder ve ücrete ek bir kalem çıkmaz. OSTİM, İvedik, Sincan OSB, Başkent OSB ve havalimanı bölgesi bu kapsamdadır.
Şehir dışı ziyaretlerde üç kalem ayrı çıkar:
- Ulaşım: Otobüs, tren veya uçak bileti gerçek bedel üzerinden faturalandırılır. Tercih sizin; firma genelde uçuş ayarlar, tercüman bilet bilgisini sizinle paylaşır.
- Konaklama: Bir gece kalınacaksa tesise yakın bir otelde tek kişilik oda; rezervasyonu siz veya biz yapabiliriz, faturalama yöntemini önceden netleştiriyoruz.
- Yol günü: Ziyaret tek günlükse fakat tercüman bir önceki akşamdan gitmek zorundaysa, yol için yarım gün ücret uygulanır. İki günlük programlarda yol günü ayrı bir kalem değildir.
Konya, Eskişehir, Kayseri gibi karayoluyla 3-4 saat mesafedeki şehirlere aynı gün gidiş-dönüş mümkündür; bu durumda ek konaklama çıkmaz, sadece ulaşım eklenir.
06. Kablosuz mikrofon seti ne zaman gerekir?
Çoğu fabrika ziyaretinde özel ekipman gerekmez; tercüman ekibin yanında yürür ve ardıl aktarımı sesli yapar. Üç durumda tour guide sistemi (verici mikrofon + alıcı kulaklıklar) gündeme gelir:
1. Yüksek gürültülü ortam: Pres, döküm, tekstil dokuma veya enerji santrali gibi alanlarda konuşmacının sesi duyulmaz. Tercüman vericiyi takar, ziyaretçiler alıcılarla dinler. 2. Kalabalık grup: 10 kişi üstündeki delegasyonlarda arka sıradakiler duyamaz. Verici kulaklığa konuşulur, herkes net dinler. 3. Hat durdurulamayan üretim: Makinenin yanında durup konuşmak güvenli değilse, tercüman güvenli mesafeden aktarır.
Tour guide seti biz temin ediyoruz; günlük ekipman kirası teklifte ayrı kalem olarak görünür. 8 alıcılı standart bir set ile 15 alıcılı genişletilmiş set arasında fiyat farkı vardır; grup büyüklüğünü teklif aşamasında bilmemiz yeter.
Kask, gözlük, çelik burunlu ayakkabı, reflektif yelek gibi KKD'ler tesis tarafından sağlanır; tercüman gelir, sizin verdiklerinizi kullanır.
07. Tarihten faturaya kadar nasıl ilerliyoruz?
Süreç şöyle işliyor:
1. Bilgi alma: Ziyaret tarihi, dil çifti, tesisin sektörü ve adresi, yaklaşık süre, katılımcı sayısı, varsa gündem. 2. Müsaitlik teyidi ve teklif: Aynı iş günü içinde tercüman müsaitliğini, ücreti, varsa ekipman ve seyahat kalemlerini içeren yazılı teklifi e-postayla iletiriz. 3. Onay ve avans: Tam gün üzerindeki işlerde %30 avansla tercüman rezervasyonu kesinleşir; kurumsal müşterilerde sözleşmeli akış geçerlidir. 4. Hazırlık: 1-2 hafta önceden gündem, terminoloji, makine listesi veya önceki denetim raporları paylaşılır. Tercüman okuma hazırlığını yapar. 5. Etkinlik günü: Tercüman tesise zamanından 15-30 dk önce ulaşır, ziyaretçilerle önceden tanışır, KKD'yi alır. 6. Kapanış ve fatura: Gün sonunda kısa bir özet teyidi yaparız; fatura, mutabık kalınan kalemlerle ay sonunda veya peşin tahsilatla kesilir.