01. Fuar tercümanı stantta tam olarak ne yapıyor?
Fuar tercümanı, stant ekibinin yanında durur ve gelen ziyaretçiyle yapılan görüşmeyi karşılıklı aktarır. Çalışma biçimi neredeyse her zaman ardıl tercümedir: ziyaretçi konuşur, tercüman aktarır; stant temsilcisi yanıtlar, tercüman onu da çevirir. Konuşma akıcı kaldığı için cümle cümle değil, 2-4 cümlelik bloklar halinde aktarım yapılır.
Görev sadece dil değil. Tercüman; ürün katalogunu, fiyat listesini ve teknik broşürü etkinlikten önce inceler, sektör terminolojisine hazır gelir. Stantta ayrıca kartvizit alışverişi, randevu defterine kayıt ve kısa ziyaretçi notlarının tutulmasına da yardımcı olur. Bir günde 40-80 arası ziyaretçi geçen yoğun stantlarda iki tercüman dönüşümlü çalışır; her biri 1,5-2 saat aktif kalır, diğeri kısa nefes molası verir. Stant alanı küçükse ve ekipman gürültüden etkileniyorsa kulak içi mikrofon sistemi de planlanabilir.
02. Hangi fuar tiplerinde tercüman planlanır?
En sık talep gelen fuarlar: makine ve metal işleme, otomotiv yan sanayi, gıda ve tarım, inşaat malzemeleri, mobilya, tekstil, savunma sanayi, sağlık ve medikal cihaz, kozmetik ve turizm. Ankara'da ATO Congresium ve şehir dışında İstanbul Tüyap, İzmir Fuarı, Bursa TÜYAP, Antalya ANFAŞ takvimleri için planlama yapılır.
İki temel senaryo öne çıkıyor. Birincisi, yabancı alıcının Türkiye'ye geldiği fuarlar: ihracatçı firma kendi standında Arapça, Rusça, İngilizce ya da Farsça konuşan ziyaretçiyle çalışmak için tercüman ister. İkincisi, Türk firmanın yurt dışında stant açtığı uluslararası fuarlar: bu durumda yerel dil (Almanca, İngilizce, Fransızca, İspanyolca) ve sektör bilgisi olan tercüman planlanır. Bir de B2B eşleştirme programları var; fuar yönetimi ön randevu listesi verir, tercüman gün boyunca 15-30 dakikalık 8-12 görüşmede dönüşümlü çalışır. Bu program tipi için sektör briefini ve katılımcı listesini bir gün önceden tercümanla paylaşmak işin kalitesini doğrudan yükseltir.
03. Dil ve sektör eşleşmesi nasıl kuruluyor?
Tercüman ataması iki kritere göre yapılır: dil çifti ve sektör. Dil çifti net: Türkçe-Almanca, Türkçe-Rusça, Türkçe-Arapça gibi. Sektör için ise tercümanın daha önce hangi alanlarda çalıştığına bakarız. Otomotiv yan sanayi fuarına giden tercüman, terminolojiyi (sac kalınlığı, tolerans, üretim hattı, sertifikasyon) bilmeli; aksi halde ziyaretçinin teknik sorusu eksik aktarılır.
Kadromuzda en yoğun çalıştığımız diller İngilizce, Almanca, Arapça, Rusça ve Fransızca; bu dillerde Ankara ve İstanbul'da müsait tercüman ağımız geniştir. İspanyolca, İtalyanca, Farsça ve Çince için de düzenli çalıştığımız tercümanlar var ama bu dillerde 1-2 hafta önceden haber almak işi rahatlatır. Daha nadir dillerde (Korece, Japonca, Hollandaca, Bulgarca, Romence) tercüman ağımız çalışır; bu durumda tercümanın şehir dışından gelmesi gerekebilir, ulaşım ve konaklama planını birlikte kurgularız. Atamadan önce tercümanın kısa özgeçmişini ve daha önce çalıştığı fuar/sektör listesini sizinle paylaşırız; onay sizden gelir.
04. Stantta ekipman gerekiyor mu?
Fuar tercümesinde standart kurguda ekipman gerekmez. Ardıl çalışma stant alanında yüksek sesle ve yakın mesafede yapılır; tercüman ziyaretçinin yanında durur, doğrudan konuşur. Bu nedenle simultane kabini, kulaklık ya da alıcı setine ihtiyaç olmaz; bu ekipmanlar konferans ve panel için planlanır.
İki istisna var. Birincisi, çok gürültülü hollerde (özellikle makine sanayi fuarları) kulak içi mini kulaklık + yaka mikrofonu seti planlayabiliriz; bu set tercümanın sesini ziyaretçiye net iletir, fuar gürültüsünü filtreler. Tek tercüman + 2 alıcı + 1 verici şeklindeki bu küçük setup günlük olarak kiralanır. İkincisi, fuar içinde firma sunumu ya da basın açıklaması yapılacaksa: bu durumda mikrofon ve hoparlör sistemine ardıl uyumlu mikrofon eklenir, salondan biri ekipman sağlar. Ekipman bedeli tercüman ücretinden ayrı kalemdir; ihtiyacı sizinle baştan değerlendirir, net rakamı teklifte gösteririz.
05. Yarım gün, tam gün ve şehir dışı çalışma
Fuar tercümesi gün bazlı çalışır; saatlik tarifelendirme nadiren tercih edilir, çünkü stant açılışından kapanışına kadar tercümanın orada olması gerekir. Yarım gün 4 saatlik bir bloktur (örneğin 10:00-14:00 veya 14:00-18:00) ve günde tek blok için planlanır. Tam gün 8 saate kadar olan çalışmadır; öğle arası dahildir. 8 saati aşan fuarlarda mesai farkı ya da ikinci tercüman planı devreye girer.
Şehir dışı fuarlarda üç kalem ayrı netleşir: tercüman ücreti, ulaşım ve konaklama. Ulaşımı genellikle firma karşılar; uçak ya da yüksek hızlı tren biletini siz alır veya bedelini teklif içinde yansıtırız. Konaklama, fuar süresince + bir gece önce + bir gece sonrası şeklinde planlanır; otel rezervasyonunu firma yapar. Etkinlikten en az 5 iş günü önce iletmenizi öneririz; popüler fuar dönemlerinde (Eylül-Kasım, Mart-Mayıs) müsaitlik daralır, nadir dillerde 2-3 hafta öncesinden planlama daha güvenlidir.
06. Son dakika değişiklik ve iptal durumu
Tercüman, etkinlik gününüz için takvimini bloklar ve aynı tarihte başka iş almaz; bu nedenle iptal politikası net çalışır. 7 iş günü öncesine kadar yapılan iptallerde tahsilat olmaz, varsa ön ödeme iade edilir. 7-3 iş günü arasında yapılan iptallerde ücretin yarısı, 72 saatten kısa süredeki iptallerde tam ücret tahakkuk eder; çünkü tercümanın o günkü iş kapasitesi kapanmıştır.
Değişiklikler için durum farklı. Tarih kayması (örneğin fuarın bir gün ileri alınması) ve aynı dil çiftinde tercüman müsaitliği varsa ek ücret çıkmaz. Saat değişimi yarım günü tam güne çıkarıyorsa ücret farkı uygulanır. Dil çiftinin değişmesi yeni bir planlama anlamına gelir; tercüman müsaitliği yeniden kontrol edilir. Stantta saat uzaması olursa (örneğin gece kokteyli, son ziyaretçi) saatlik mesai farkı işlenir; bunu da gün sonunda birlikte teyit ederiz, ay sonu süpriz fatura olmaz.