Kullanım Kılavuzu Tercümesi

Kullanım kılavuzu; üreticinin bir ürünü kullanıcıya tanıtmak, kurulum ve çalıştırma adımlarını anlatmak, bakım periyotlarını ve güvenlik uyarılarını bildirmek için hazırladığı resmî belgedir. İthal bir cihazda kılavuz, ürünün Türkiye'de satılabilmesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu Yönetmeliği kapsamında Türkçe olarak sunulması gereken bir evraktır.

İçeriği ürünün niteliğine göre değişir. Elektronik bir cihazda devre şemaları, voltaj bilgileri ve hata kodları; bir makinede iş güvenliği uyarıları, montaj çizimleri ve yedek parça listeleri yer alır. Yazılım kılavuzlarında ise ekran görüntüleri, menü adları ve kısayol tabloları çevirinin bir parçasıdır.

Kılavuzun teknik dili, marka tutarlılığı ve sayfa düzeni birlikte yürür. Yani metin doğru çevrilse bile resim altyazıları, tablolar veya uyarı sembolleri eksik kalırsa kılavuz işlevini yerine getirmez.

En sık talep, ithalat yapan firmalardan gelir. Yurt dışından getirdiği makineyi, elektronik cihazı veya beyaz eşyayı piyasaya sürmeden önce kılavuzu Türkçeye çevirmek zorundadırlar. Çoğunda kaynak dil İngilizce, Almanca veya Çincedir.

İkinci sık grup, ihracatçı üreticilerdir. Türkçe hazırladıkları kılavuzu, ürünün gönderileceği ülkenin diline çevirtirler. Bir Ankara firması Almanya'ya makine satıyorsa kılavuzun Almancası, Orta Doğu'ya satıyorsa Arapçası ister.

Üçüncü grup bireysel kullanıcılardır: yurt dışından getirdiği bir cihazın orijinal kılavuzu yalnızca İngilizce veya Korece geliyor; servise vermek ya da kendi başına kullanmak için Türkçe metin istiyor.

Dördüncü grup ise kamu ihale dosyası hazırlayan firmalardır. Şartnamede istenen yabancı dildeki teknik dokümanın Türkçe çevirisinin dosyaya eklenmesi gerekir; bazılarında yeminli tercüman imzası da aranır.

Kullanım kılavuzu, doğası gereği resmî bir belge olmadığı için çoğu durumda yeminli tercüme şart değildir. Müşterinin kendi kullanımı, satış sonrası destek veya pazarlama amaçlı çeviride yeminli imzaya gerek duyulmaz.

Fakat üç durumda yeminli tercüme istenir:

• Gümrük ve ithalat dosyaları: Bazı ürün gruplarında ithalatçı, kılavuzun yeminli tercümesini Ticaret Bakanlığı'na veya gümrük müşavirine sunmak zorundadır.
• Kamu ihale dosyaları: Şartnamede teknik dokümanların yeminli tercümesi açıkça istenebilir.
• Mahkeme ve bilirkişi süreçleri: Bir cihazın arızası veya iş kazası nedeniyle açılan davada kılavuz delil olarak sunuluyorsa yeminli imza aranır.

Kararı kuruma göre verin. Kılavuzu nereye sunacağınızı bize iletirseniz, yeminli imza gerekip gerekmediğini birlikte değerlendiririz; gereksiz yere onay süreci eklemenin maliyeti ve süreyi uzattığını biliyoruz.

Kullanım kılavuzu, kişiye özel düzenlenmiş bir resmî evrak (diploma, vekaletname, nüfus kaydı gibi) olmadığı için standart bir noter-apostil zinciri yoktur. Çoğu projede çeviri ve yeminli imza yeterlidir.

Noter onayı yalnızca şu durumlarda sorulur: yeminli tercümanın imzasının noter huzurunda tasdik edilmesi istendiğinde. Bu da genellikle kamu ihalesinde veya yabancı bir ortağın talebiyle olur. Noter, çevirinin doğruluğunu değil, tercümanın imzasının kendisine ait olduğunu tasdik eder.

Apostil ise daha nadir bir taleptir. Kılavuz, yurt dışındaki bir resmî kuruma (örneğin yabancı bir gümrük idaresine veya tip onayı kurumuna) sunulacaksa apostil istenebilir. Bu durumda zincir şöyle ilerler: yeminli tercüme → noter tasdiği → kaymakamlık veya valilik apostili.

Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan bir ülke söz konusuysa apostil yerine Dışişleri Bakanlığı tasdiki ve ardından hedef ülkenin elçilik onayı gerekir. Resmi onay kararları ilgili kurumlara aittir; biz size hangi zincirin uygun olabileceğini, kılavuzun gideceği yere bakarak söyleriz.

Ankara'da en yoğun talep gelen kılavuz dilleri şunlar:

• İngilizce → Türkçe: İthal cihaz, makine ve elektronik ürünlerin büyük çoğunluğu. Avrupa, Amerika ve Uzak Doğu menşeli ürünlerin orijinal kılavuzu çoğunlukla İngilizcedir.
• Almanca → Türkçe: Endüstriyel makineler, otomotiv yedek parçaları, ölçüm cihazları. Alman üreticiler kılavuzlarını çoğu zaman yalnızca Almanca verir.
• Çince → Türkçe: Son yıllarda elektronik ve beyaz eşya ithalatında belirgin biçimde arttı. Çince kılavuzlarda teknik terminoloji ve karakter dönüşümü ayrı bir özen ister.
• Türkçe → İngilizce / Almanca / Arapça / Rusça: İhracatçı firmaların ürünlerini yurt dışına gönderirken hazırlattığı kılavuzlar. Arapça ve Rusça, Orta Doğu ve BDT pazarlarına satış yapan firmalardan gelir.

İtalyanca, Fransızca, Korece ve Japonca talepleri de düzenli olarak geliyor. Hangi dil çiftinde olursa olsun, kaynak metnin formatı (PDF, Word, InDesign) süreyi ve sayfa düzenini doğrudan etkiler.

Kılavuz tercümesinde fiyat dört kalemden hesaplanır:

• Kelime veya karakter sayısı: Kılavuz sayfa olarak değil, içindeki gerçek metin miktarına göre değerlendirilir. 80 sayfalık bir kılavuzun 30 sayfası resim ve şema olabilir; o sayfalar fiyata düşük etkide girer.
• Dil çifti: İngilizce-Türkçe en yaygın çift olduğu için birim ücreti daha makuldür. Korece, Japonca veya Hollandaca gibi nadir dillerde tercüman havuzu daralır, fiyat yukarı çıkar.
• Teknik yoğunluk: Bir mobilya montaj kılavuzu ile bir endüstriyel CNC tezgâhının kılavuzu aynı zamanda çevrilmez. Terminoloji araştırması ve mühendis kontrolü gerektiren projelerde süre uzar.
• Sayfa düzeni (DTP): Çeviri sonrası metnin orijinal kılavuzun grafik düzenine yerleştirilmesi isteniyorsa bu ayrı bir kalemdir. PDF olarak teslim almak ile baskıya hazır InDesign dosyası teslim almak arasında ciddi fark vardır.

Net rakam ve süreyi ancak dosyayı gördükten sonra söyleyebiliriz. Bir kılavuzun ilk birkaç sayfasını iletmeniz, ön bilgi almak için yeterlidir.

Kullanım kılavuzu tercümesinde aslına neredeyse hiç ihtiyaç duyulmaz. Çevirinin kaynağı ya üreticinin sağladığı dijital dosyadır (PDF, Word, InDesign), ya da basılı kılavuzun yüksek çözünürlüklü taraması olur.

İdeal kaynak, düzenlenebilir formattır: Word, InDesign (.indd / .idml) veya XML. Bu dosyalarda sayfa düzenini bozmadan çeviri yapılabilir, resim altyazıları ve tablolar yerinde kalır.

Elinizde yalnızca PDF varsa süreç biraz uzar; metin önce OCR ile çıkarılır, sonra çevrilir, sonra yeniden dizilir. Taranmış basılı kılavuz da çevrilebilir ama tarama kalitesi düşükse veya sayfalar eğri çekilmişse OCR adımı zaman alır.

İstediğiniz teslim formatını başta belirtmeniz işi kolaylaştırır: "sadece çeviri metni Word olarak yeter" diyebilirsiniz, "orijinal kılavuzun aynı sayfa düzeninde PDF" de isteyebilirsiniz. İkisi arasında hem süre hem ücret farkı vardır.

Kılavuz tercümeleri ağırlıklı olarak dijital teslim edilir. Word, PDF veya InDesign dosyası e-posta veya WeTransfer üzerinden gönderilir; çoğu firma da bu şekilde almak ister.

Yeminli imzalı çıktı veya noter tasdikli versiyon istendiğinde fiziksel teslim devreye girer. Ankara içinde Çankaya, Kızılay, Bakanlıklar ve OSTİM bölgelerine kurye teslimi sağlıyoruz; aynı gün veya ertesi iş günü ulaşır. Ofisimiz Ulus'ta olduğu için yakın bölgelerden elden teslim almak da yaygın bir tercih.

İhracatçı firmaların hazırladığı kılavuzlar genelde matbaaya gidecekse çevrilmiş dosyayı doğrudan matbaa ile paylaşmak isteyebilirsiniz; bu durumda dosyayı baskıya hazır formatta hazırlarız. Kargo ile başka şehre gönderim de mümkün; gönderim seçeneğini siparişi alırken birlikte belirleriz.