Vasiyetname Tercümesi: Miras ve Yurt Dışı İşlemleri İçin

Vasiyetname, bir kişinin ölümünden sonra mal, hak ve borçlarının nasıl paylaşılacağını yazılı olarak belirlediği tek taraflı bir tasarruftur. Türkiye'de üç biçimde karşımıza çıkıyor: noter huzurunda düzenlenen resmi vasiyetname, kişinin tamamen kendi el yazısıyla yazıp tarih atıp imzaladığı el yazılı vasiyetname ve istisnai durumlarda kullanılan sözlü vasiyet tutanağı.

Yurt dışında düzenlenmiş vasiyetnameler ise genelde "last will and testament", "testament" veya "testamento" başlığıyla gelir; çoğu ülke bunu notary public, civil law notary ya da solicitor önünde hazırlatır. Belge üzerinde mirasbırakanın kimlik bilgileri, tasarruf metni, tanık veya noter imzaları ve düzenleme tarihi bulunur. Bu unsurların tamamı çeviriye birebir yansıtılır; tanık imzaları, kaşeler ve mühürler de metinde gösterilir.

En sık karşılaştığımız senaryo, yurt dışında vefat eden bir yakının vasiyetnamesinin Türkiye'deki sulh hukuk mahkemesine, tapu müdürlüğüne veya bankaya sunulması. Almanya, Hollanda, ABD ve İngiltere'den gelen vasiyetnameler için Türkçe yeminli tercüme talep ediliyor; mahkeme tenfiz veya tanıma davasında bu çeviriyi esas alıyor.

İkinci sık durum, Türkiye'de düzenlenmiş bir vasiyetnamenin yabancı bir mirasın paylaşımı için yurt dışına gönderilmesi. Bulgaristan'daki gayrimenkul, Almanya'daki banka hesabı veya KKTC'deki tapu işlemi için Türk vasiyetnamesinin hedef dile çevrilip apostil ya da konsolosluk onayıyla sunulması isteniyor. Üçüncü durum ise hayattayken planlama: çift vatandaşlığı olan kişiler vasiyetnamesini iki dilde hazırlatıp her iki ülkede de geçerli kılmak istiyor.

Vasiyetname, miras hukukunun en hassas belgelerinden biri olduğu için neredeyse her kurum yeminli tercüman imzalı çeviri ister. Türkiye'deki mahkemeler ve tapu müdürlükleri yeminli tercümeyi çoğu zaman noter tasdikiyle birlikte talep eder.

Belge yurt dışına gönderilecekse zincir uzar. Türkiye'de düzenlenen vasiyetname Lahey Sözleşmesi'ne taraf bir ülkede kullanılacaksa noter onayının ardından kaymakamlık ya da valilikten apostil alınır. Hedef ülke sözleşmeye taraf değilse Dışişleri Bakanlığı tasdiki ve ardından ilgili ülkenin Ankara'daki büyükelçiliğinden konsolosluk onayı gerekir. Yurt dışından gelen vasiyetnamede ise apostil veya konsolosluk onayı belgenin üzerinde olmalı; bu onay yoksa Türkiye'de geçerlilik kazandırmak güçleşir. Hangi adımların gerçekten gerekli olduğu, belgenin sunulacağı kuruma göre netleşir.

Vasiyetname tercümesinde en yoğun yön Almanca–Türkçe. Almanya'da vefat eden Türk vatandaşlarının "Testament" belgeleri ve Nachlassgericht (miras mahkemesi) kararları sıkça Türkçeye çevriliyor. İkinci sırada İngilizce: ABD, İngiltere, Kanada ve Avustralya kaynaklı "last will and testament" belgeleri Türk mahkemelerine sunulmak üzere geliyor.

Hollandaca, Fransızca, Bulgarca ve Arapça da düzenli talep gördüğümüz diller. Hollanda'daki notaris belgeleri, Fransa'daki testament authentique örnekleri, Bulgaristan'daki gayrimenkul vasiyetleri ve Körfez ülkelerinden gelen Arapça vasiyetnameler bu kapsamda. Ters yönde, Türkiye'de düzenlenmiş vasiyetnameleri en çok Almancaya, İngilizceye ve Bulgarcaya çeviriyoruz; bu yöndeki belgeler genelde apostille birlikte hazırlanıyor.

Vasiyetname tercümesinin fiyatı tek bir kalemden çıkmaz. Üç değişken belirleyici: belgenin uzunluğu, dil çifti ve onay işlemleri. Kısa bir el yazılı vasiyet bir sayfa olabilirken, Almanya'dan gelen bir Nachlassgericht dosyası ek karar metinleriyle on sayfayı geçebilir; ücret kelime ya da sayfa bazında hesaplanır.

Dil çifti de fiyatı değiştirir. İngilizce ve Almanca için tarife daha öngörülebilirken, Bulgarca, Hollandaca ya da Arapça gibi yeminli tercüman sayısı sınırlı dillerde birim farklılaşır. Üçüncü kalem, noter tasdiki ve apostil harçları. Noter, çevirinin sayfa sayısına göre tasdik ücreti uygular; apostil için kaymakamlık veya valilik kanalı kullanılır. Standart bir yeminli tercüme bir-iki iş gününde tamamlanır; noter ve apostil eklendiğinde süreç üç-dört iş gününe uzayabilir.

Tercümeye başlamak için belgenin aslı zorunlu değildir; net bir tarama veya yüksek çözünürlüklü fotoğraf üzerinden yeminli çeviri hazırlanabilir. Önemli olan tüm sayfaların, imzaların, mühürlerin ve apostil şerhinin okunabilir olması.

Noter onayı aşamasında durum değişir. Türk noterleri çoğunlukla belgenin aslını ya da "aslı gibidir" onaylı suretini görmek ister; bu yüzden noter tasdikli çeviri talep ediyorsanız aslın bir aşamada Ankara'ya ulaşması gerekir. Yurt dışındaysanız belgeyi kuryeyle gönderebilir, bu sürede biz çeviriyi tamamlayıp aslı geldiğinde noter randevusunu aynı gün içinde kapatabiliriz. Apostil eklenecekse apostil mutlaka orijinal belge üzerinde bulunmalı; fotokopi üzerine alınmış apostiller çoğu makam tarafından kabul edilmiyor.

Tamamlanan vasiyetname çevirisini üç şekilde teslim ediyoruz: ofisten elden alım, Ankara içi motokurye veya yurt içi kargo. Çankaya, Kızılay, Bakanlıklar ve Ulus çevresine kuryeyle aynı gün ulaştırıyoruz; sabah teslim alınan ve öğleden önce tamamlanan işler genelde aynı günün akşamına yetişiyor.

Mahkemeye veya tapu müdürlüğüne sunulacak dosyalarda noter tasdiği ve apostil aşamalarını da biz takip edebiliyoruz; bu durumda belge size tüm onaylar tamamlanmış halde ulaşır. Yurt dışındaki bir adrese gönderim gerekiyorsa uluslararası kargo entegrasyonunu birlikte planlıyoruz. Belgenin niteliği gereği teslim sırasında zarf ağzı imzalı ve mühürlü kapatılır, alıcı kimlik bilgisi kayıt altına alınır.