01. YÖK denklik belgesi tam olarak nedir?
Yurt dışındaki bir üniversiteden alınmış lisans, yüksek lisans veya doktora diplomasının Türkiye'de hangi alan ve düzeye karşılık geldiğini gösteren bir karar belgesidir. Yükseköğretim Kurulu tarafından düzenlenir; üzerinde diploma sahibinin kimlik bilgileri, mezun olunan üniversite, program adı, eğitim süresi ve YÖK'ün verdiği denklik kararı yer alır.
Belge tek sayfa olabilir ama iki bilgi taşır: kişiyle ilgili kimlik kısmı ve denkliğin teknik içeriği. İkisi de tercümede aynı titizlikle aktarılmalıdır; özellikle program adı ve verilen denklik unvanı kelimesi kelimesine doğru karşılansın istenir. Belge süresizdir; ancak bazı kurumlar son altı ay veya bir yıl içinde alınmış güncel örnek isteyebilir.
02. Bu belgeyi en çok kimler çevirtiyor?
Üç tipik profil var. İlki, Türkiye'de eğitim almış ve mezun olduktan sonra yurt dışında çalışmaya ya da yaşamaya geçecek olanlar — burada YÖK denklik belgesi söz konusu değildir, onlar diploma + transkript çevirir. İkincisi ve asıl bu sayfanın hedefi, yurt dışında okumuş ve Türkiye'ye dönen kişiler; YÖK'ten denklik almış, şimdi başka bir ülkede yeniden iş veya akademik başvuru yapacaklar.
Üçüncü grup ise yurt dışındaki bir kurumun "diplomanız Türkiye'de tanınmış mı?" sorusuyla karşılaşan kişiler. Kanada IRCC dosyası, Almanya'da bir mühendislik odası başvurusu, Körfez ülkelerinde işveren talebi — bu tür durumlarda YÖK denklik belgesi diplomanın geçerliliğinin resmi kanıtı olarak istenir ve onunla birlikte yabancı dilde sunulması beklenir.
03. Yeminli tercüme şart mı, düz tercüme yeterli mi?
Resmi bir karar belgesi olduğu için neredeyse her zaman yeminli tercüme istenir. "Düz çeviri yeter" diyen bir kurum çıkması istisnadır; çoğu zaman karşı taraf, belgenin altında yeminli tercüman kaşesi ve imzası görmek ister. Bunun üzerine kullanım yerine göre noter onayı da eklenir.
Kararı veren aslında kullanıcı değil, belgeyi alacak kurumdur. Üniversite kabul ofisi, vize departmanı, işveren İK birimi ya da meslek odası — başvuru dosyasında ne istediğini önceden yazılı olarak bildirir. Belgenizi göndereceğiniz kurumun yazışmasında "sworn translation", "certified translation", "notarized translation" gibi ifadeler geçiyorsa, doğru yolu birlikte planlarız. Tercüme aşamasını yeminli olarak hazırlar, üzerine eklenmesi gereken onayları bu plana göre takip ederiz.
04. Noter, apostil, elçilik: belge hangi yoldan geçer?
Yeminli tercüme tek başına bazı dosyalar için yeterlidir. Ama yurt dışına gönderiliyorsa zincir genelde uzar. İlk halka noter onayıdır: yeminli tercümenin doğruluğunu noter tasdik eder. İkinci halka apostildir; bu da kaymakamlık ya da valilik tarafından verilir ve belgenin yurt dışında tanınmasını sağlar.
Apostil, yalnızca Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler için geçerlidir. Hedef ülke taraf değilse — Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Katar gibi — apostil yerine Dışişleri Bakanlığı onayı + ilgili ülkenin Türkiye'deki konsolosluğunun tasdiki gerekir. Bu zincire elçilik tasdiki denir ve apostile göre daha uzun sürer. Hangi zincire gireceğinizi belgeyi göndereceğiniz ülkeye göre birlikte değerlendiririz; resmi onay kararları ilgili makamlara aittir, biz adımları sıraya koyup takip ederiz.
05. En çok hangi dillere çevriliyor?
Türkçeden çıkış yönünde en sık talep edilen diller İngilizce ve Almancadır. İngilizce, Kanada IRCC dosyaları, ABD vize başvuruları, İngiltere ve İrlanda kabul dosyaları, ayrıca Körfez ülkelerinde işveren talepleri için. Almanca ise Almanya ve Avusturya'da meslek odası başvuruları, ZAB üzerinden tanınma süreçleri ve oturma izni dosyalarında.
Daha sınırlı ama düzenli talep aldığımız diller Fransızca (Fransa, Belçika, Kanada Quebec), Hollandaca, İtalyanca ve İspanyolca. Arapça yönde Suudi Arabistan ve BAE iş başvuruları öne çıkar; Rusça için ise daha çok Rusya ve Kazakistan kabul süreçleri. Hangi dile çevrilse de YÖK'ün verdiği denklik kararının teknik karşılığı önemlidir; bizim çevirmenler bu belgede geçen unvanları o ülkenin akademik sözlüğüne uygun aktarır.
06. Ücreti ne belirliyor?
Tek tip rakam vermek doğru olmaz çünkü üç değişken aynı anda çalışır. Birincisi sayfa sayısı; YÖK denklik belgesi çoğunlukla tek sayfadır ama eklerle birlikte iki üç sayfaya çıkabilir. İkincisi dil çifti; İngilizce ve Almanca standart fiyat skalasında, Hollandaca veya İskandinav dilleri biraz daha yukarıda.
Üçüncüsü ve en belirleyicisi onay işlemleridir. Sadece yeminli tercüme ile noter onaylı tercüme arasında belirli bir fark var; apostil eklendiğinde valilik / kaymakamlık harcı binmeye başlar; elçilik tasdiği gerekiyorsa o ülkenin konsolosluk ücreti süreci ciddi şekilde değiştirir. Belgenizin taramasını ve hangi ülkeye gideceğini paylaşırsanız, üç kalemi de ayrı ayrı yazılı olarak döneriz; sürpriz kalem çıkmaz.
07. Aslı bizde mi olmalı, tarama yeter mi?
Tercümenin kendisi için belgenin aslı şart değildir; net bir tarama veya kaliteli bir fotoğraf üzerinden yeminli çeviri yapılabilir. Yazıların okunaklı, mührün ve imzanın görünür olması yeterlidir.
Aslı gerektiren nokta noter aşamasıdır. Noterler çoğu zaman tercümeyi onaylarken belgenin aslını veya noter tasdikli suretini görmek ister. Apostil aşamasında da kaymakamlık veya valilik aslı görmek isteyebilir. Yani şöyle düşünmek doğru: belgenin taramasıyla tercümeyi hazırlarız, taslağı sizinle paylaşırız; resmi onaylar başlamadan önce aslı Ankara'daki ofisimize ulaştırmanız gerekir. Aslı şehir dışında veya yurt dışındaysa, kargo ve kurye süresini planlamaya en başta dahil ederiz.
08. Tercüme ve onaylar size nasıl ulaşıyor?
Çıktının dijital kopyası (taramalı PDF) e-posta veya WhatsApp üzerinden ön kontrol için her zaman gönderilir; bu adım, isimlerin ve üniversite adının doğru yazıldığından emin olmanız için yararlıdır.
Fiziksel teslimde iki yol var. Ankara içindeyseniz kuryeyle adresinize ulaştırırız; Çankaya, Kızılay, Ulus ve çevre semtler için aynı gün, daha uzak ilçelere ertesi iş günü teslim genellikle mümkündür. Şehir dışındaysanız yurt içi kargo veya kurye firmaları üzerinden gönderim yaparız; istenirse hızlandırılmış teslim seçeneklerinden hangisinin uygun olduğunu birlikte değerlendiririz. Apostil veya elçilik tasdiği gerekiyorsa, o adımlar tamamlandıktan sonra belgenin tamamı tek seferde elinize geçer; ara aşamalarda nerede olduğumuzu da düzenli olarak bildiririz.