01. Apostil şerhi tam olarak nedir, üstünde ne yazıyor?
Apostil şerhi, 1961 Lahey Sözleşmesi'ne taraf ülkeler arasında belgelerin karşılıklı kabulü için kullanılan standart bir tasdik formudur. Türkiye'de valilikler ve kaymakamlıklar idari belgelere, ağır ceza mahkemesi başkanlıkları adli belgelere apostil koyar.
Şerhin formatı dünya genelinde aynıdır: 10 numaralı kutudan oluşur. Belgeyi imzalayan kişinin adı, sıfatı, mührü, apostili veren makam, tarih, sıra numarası ve imzası yer alır. Üst kısımda "Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)" başlığı bulunur — bu kısım çevrilmez, olduğu gibi korunur.
Kafa karıştıran nokta şu: Apostil şerhinin başlığı standart olduğu için tanıdık gelir; ama içeriği Türkçedir. Hedef ülkedeki kurum şerhi okuyabilmek için tercümesini ister. Bazen sadece şerh çevrilir, bazen altındaki belgeyle birlikte tek bir yeminli tercüme dosyası hazırlanır.
02. Hangi durumda apostilli belgenin tercümesi isteniyor?
En sık karşılaştığımız senaryolar şunlar:
- Yurt dışı yüksek lisans / doktora başvurusu: Türkiye'den alınmış diploma ve transkript önce apostillenir, sonra her ikisi de apostil şerhiyle beraber hedef dile çevrilir. Almanya, Hollanda ve İtalya başvurularında bu zincir standarttır.
- Yurt dışı evlilik, doğum, nüfus işlemleri: Türkiye'de düzenlenmiş nüfus kayıt örneği veya evlenme ehliyet belgesi apostillenir; karşı ülkenin nüfus dairesi tercümeyle birlikte ister.
- Yurt dışı şirket kuruluşu / ticari işlem: Faaliyet belgesi, imza sirküleri ya da yetki belgesi apostillenip hedef ülkenin ticaret odasına sunulur.
- Yabancı ülkeden gelen apostilli belgenin Türkiye'de kullanımı: Yurt dışındaki bir noterin onayladığı vekaletname veya bir üniversitenin diploması apostillenmiş hâlde Türkiye'ye gelir; burada Türkçeye yeminli tercüme yapılır ve genellikle noter tasdiği eklenir.
Her senaryoda hangi parçanın çevrileceği, hangisinin orijinal kalacağı kurumun beklentisine göre değişir.
03. Şerhi çevirten herkesin yeminli tercümana ihtiyacı var mı?
Pratikte evet. Apostilli bir belgenin gönderildiği kurum, bilgisi olmayan yabancı bir dildeki resmi metni kabul etmek zorunda değildir; bu nedenle yeminli tercüman kaşesi ve imzası beklenir. Bazı ülkelerde ek olarak kendi ülkelerinde kayıtlı bir mütercimden (sworn/certified translator) tercüme istenir; bu durumda Türkiye'de yapılan tercüme sadece ön hazırlık niteliğinde kalır.
İki tipik yol var:
1. Türkiye'de yeminli tercüme yeterli: Yurt dışına giden belgelerin çoğunda ülke makamı, Türkiye'deki yeminli tercümanın imzasını ve kaşesini kabul eder. Bu en yaygın senaryodur. 2. Hedef ülkede yerel tercüman zorunlu: Almanya bazı eyaletlerde, ABD ve Kanada'nın bazı kurumlarında belgeyi kendi ülkesindeki onaylı tercümanla tekrar çevirtmeyi şart koşar.
Belgenin nereye gideceğini söylerseniz hangi yolun yeterli olacağını birlikte değerlendiririz.
04. Tercümeden sonra noter, ek apostil veya elçilik gerekir mi?
Sıralama şöyle düşünülmeli: belge → apostil → tercüme → (gerekiyorsa) tercümenin noter tasdiği → (gerekiyorsa) tercümenin de apostili.
Bu zincirin nereye kadar uzayacağı tek bir şeye bağlı: belgenin gideceği kurumun yazılı talebi. Çoğu Avrupa ülkesinde apostilli belgenin yeminli tercümesi yeterlidir. Bir kısım Alman üniversitesi, Kanada IRCC dosyaları ve bazı Hollanda nüfus daireleri ise tercümenin de noterde tasdik edilmesini, hatta tercüme + noter tasdikinin üstüne yeni bir apostil eklenmesini ister. Bu "çifte apostil" denilen zincirdir.
Lahey Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerde (Suudi Arabistan, BAE'nin bazı işlemleri, Mısır gibi) apostil yerine elçilik/konsolosluk tasdiği gelir; bu durumda apostilli belge işe yaramaz, baştan farklı bir yol izlenir.
Resmi onay kararı her zaman ilgili makama aittir; biz tercüme ve takip kısmında yanınızdayız.
05. Apostilli belgeler en sık hangi dillere çevriliyor?
Talep yoğunluğuna göre sıralarsak:
- İngilizce: Kanada (IRCC), Birleşik Krallık, İrlanda, Avustralya, ABD, Hollanda ve İskandinav ülkelerinin büyük kısmı. Yurt dışı yüksek lisans başvurularının büyük bölümü İngilizce tercümeyle yürür.
- Almanca: Almanya, Avusturya ve İsviçre. Diploma denkliği, oturma izni, Familienzusammenführung (aile birleşimi) dosyaları.
- Fransızca: Fransa, Belçika, Kanada Quebec, Lüksemburg, bazı Kuzey Afrika ülkelerinin Avrupa konsolosluk işlemleri.
- İtalyanca, İspanyolca, Hollandaca: İlgili ülkelerdeki üniversite, belediye ve nüfus daireleri.
- Arapça: Apostil değil çoğunlukla konsolosluk tasdiği gerektiren ülkeler için ayrı bir yol. Yine de Tunus, Fas gibi taraf ülkelerde apostil + Arapça tercüme birlikte gidiyor.
Çevrilecek dili belgenin gideceği kurum belirler, kullanıcının yaşadığı ülke değil. Bunu baştan netleştirmek gereksiz tercümeyi önlüyor.
06. Apostil şerhi tercümesinin ücreti neye göre çıkıyor?
Üç değişken belirleyici:
1. Çevrilecek alanın büyüklüğü: Sadece apostil şerhi tek sayfa standart bir metindir, kelime sayısı düşüktür. Ama çoğu zaman müşterimiz şerhle birlikte altındaki belgeyi de (diploma, vekaletname, nüfus kaydı) çevirtir — toplam karakter/sayfa bu ikisinin toplamıdır. 2. Dil çifti: Türkçe-İngilizce ve Türkçe-Almanca en yaygın olduğu için fiyatları daha öngörülebilirdir. Hollandaca, İsveççe, Norveççe, Japonca gibi diller daha az tercümanla çalıştığımız için bir miktar daha yüksek. 3. Onay zincirinin uzunluğu: Yalnız yeminli tercüme mi, üstüne noter tasdiği mi, sonrasında ikinci bir apostil mi? Her ek adımın kendi resmi harç + takip maliyeti var.
Standart bir apostilli diploma + transkript + şerh paketinin İngilizce tercümesi, noter tasdiğiyle birlikte aynı iş günü ya da bir iş günü içinde tamamlanır. Belgenizin fotoğrafı üzerinden inceleyip yazılı bir kalem dökümüyle döneriz.
07. Belgenin aslı bizde olmalı mı, taraması yeterli mi?
Tercümeyi yapabilmek için belgenin net bir taraması veya fotoğrafı yeterli. Hatta çoğu müşterimiz işi WhatsApp'tan gönderdiği fotoğrafla başlatıyor. Ancak şu iki durumda belgenin aslına ihtiyaç oluyor:
- Noter tasdiği yapılacaksa: Noter, tercüme edilen belgenin aslını ya da apostilli sertifikalı bir kopyasını görmek ister. Yalnız tarama üzerinden tasdik vermez.
- Tercüme + ek apostil zinciri istenmişse: Bu durumda hem belgenin aslı hem de noter tasdikli tercüme birlikte ilerler.
Ankara dışındaysanız belgenizi kargo ile gönderebilir, Ankara içindeyseniz adresinizden kuryeyle aldırabilirsiniz. Hazır olduğunda yine kuryeyle adresinize teslim ediyoruz; isterseniz dijital kopyayı e-postayla, çıktılı orijinali aynı gün elden de verebiliyoruz.