01. Beyannamenin üzerinde ne yazıyor, kim düzenliyor?
Gümrük beyannamesi (yaygın adıyla GTB veya İhracat/İthalat Beyannamesi), yükümlüsünün ya da gümrük müşavirinin Ticaret Bakanlığı'na bağlı gümrük idarelerine sunduğu standart formdur. Üzerinde beyanname numarası, tescil tarihi, gönderici ve alıcı bilgileri, GTİP kodu, malın tanımı, miktarı, fatura değeri, ödeme şekli, menşe ülkesi, çıkış/varış gümrüğü ve ödenen vergiler yer alır. Çoğu zaman ekinde fatura, ATR, EUR.1, çeki listesi veya menşe şahadetnamesi gibi belgeler de bulunur.
Tercümede dikkat ettiğimiz şey, sayısal alanların ve kod bilgilerinin (GTİP, beyanname tescil numarası, rejim kodu) birebir korunmasıdır. Karşı tarafın ihtiyacı çoğunlukla özet bilgi değil, alanların eksiksiz aktarılmasıdır; bu nedenle çevirinin başında size belgenin tüm sayfalarını mı, yoksa belirli bir bölümü mü çevireceğimizi sorarız.
02. Beyannameyi hangi durumda yabancı bir taraf istiyor?
En sık karşılaştığımız senaryolar şunlar: yurt dışındaki alıcının kendi ülkesindeki gümrükte malın menşeini ve değerini kanıtlaması, ihracat KDV iadesi için yabancı muhasebe denetimi, AB veya ABD'deki distribütörün ürün geçmişini ispatlamak istemesi, banka kredisi/akreditif kapanışı için işlemin tamamlandığının belgelenmesi, uluslararası tahkim veya ticari uyuşmazlık dosyaları.
Kurumsal müşterilerimizin bir kısmı da ISO ve tedarikçi denetimlerinde son 12 ayın ihracat beyannamelerini İngilizce sunmak zorunda kalıyor; bu durumda toplu çeviri için terminoloji listesi oluşturuyoruz. Hangi senaryoda olduğunuzu söylediğinizde, karşı tarafın gerçekten yeminli tercüme mi yoksa noter onaylı ya da apostilli versiyon mu istediğini birlikte netleştiririz; her üçü farklı süre ve farklı maliyet demektir.
03. Yeminli tercüme yeter mi, noter onayı şart mı?
Ticari yazışma, distribütör bilgilendirmesi veya iç denetim için çoğunlukla yeminli tercüman imzalı çeviri yeterli oluyor. Beyannamenin altına tercümanın kaşesi ve imzası işlenir; karşı taraf bunu resmî bir çeviri olarak kabul eder.
İş resmî makama gittiğinde tablo değişir. Yurt dışındaki gümrük idaresine, mahkemeye, vergi otoritesine veya konsolosluğa sunulacak beyanname genellikle noter onaylı tercüme ister. Bu durumda yeminli çeviri Ankara noterinde tasdik edilir, gerekirse aynı gün içinde tamamlanır. Karşı tarafın talep yazısını ya da e-postasını bize iletirseniz, hangi onayın istendiğini cümlenin içinden çıkarır ve süreci ona göre kurarız.
04. Apostil mi, elçilik tasdiki mi gerekecek?
Karar, beyannamenin gönderileceği ülkeye bağlıdır. Hedef ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne tarafsa zincir kısadır: yeminli tercüme → noter onayı → Ankara Valiliği apostil şerhi. Almanya, Hollanda, İtalya, İspanya, Polonya, ABD gibi ülkelerde bu yol işler.
Lahey dışındaki ülkelerde (örneğin Çin, BAE, Suudi Arabistan, Cezayir, Libya, Katar) zincir uzar: yeminli tercüme → noter → Dışişleri Bakanlığı tasdiki → hedef ülkenin Ankara'daki konsolosluğunda tasdik. Konsoloslukların randevu ve teslim süreleri kendi takvimlerine göre değişir. Resmi onay kararları ilgili kurumlara aittir; biz yalnızca evrakı hazırlar, doğru sırayla taşır ve size yazılı durum bilgisi veririz.
05. En sık çevirdiğimiz dil çiftleri
Beyanname tercümelerinin büyük bölümü Türkçe–İngilizce yönündedir; AB, İngiltere, ABD ve uzak doğu pazarlarına yapılan ihracatlarda standart dil İngilizce. İkinci sırada Türkçe–Almanca geliyor; Almanya'daki distribütörler ve gümrük danışmanları çoğu zaman Almanca versiyon istiyor.
Daha sonra niş ama düzenli akan diller var: Rusya ve Orta Asya pazarına çıkış için Türkçe–Rusça, Körfez ülkelerine giden konsinye ve ihale dosyalarında Türkçe–Arapça, Fransa ile Kuzey Afrika pazarında Türkçe–Fransızca. Çince, Farsça, İtalyanca ve İspanyolca da düzenli geliyor. Hedef ülkeyi söylediğinizde, o dilin yeminli tercümanını ve karşı tarafın alışkın olduğu terminolojiyi (örneğin GTİP karşılığında HS code, CIF/FOB kullanım tercihleri) sürece yansıtırız.
06. Ücreti üç şey belirliyor: sayfa, dil çifti, onay işlemleri
Beyanname tek sayfa da olabilir, ekleriyle birlikte 15 sayfayı da bulabilir. Fiyatlandırmada birinci değişken karakter sayısı; bir beyannamenin tablo yoğun olması karakter sayısını artırır. İkinci değişken dil çifti; İngilizce ve Almanca standart bantta seyrederken Çince, Japonca, Korece gibi diller daha yüksek ücretle çalışır. Üçüncü değişken onay işlemleri; sadece yeminli imza isteyen bir çeviriyle, noter + apostil zinciri gereken bir çeviri arasında hem süre hem maliyet farkı oluşur.
Noter harçları ve apostil ücretleri ilgili kurumlar tarafından belirlenir; biz bu kalemleri ayrı satır olarak gösterip yazılı teklifte iletiriz. Belgenin tüm sayfalarının taramasını gönderdiğinizde, aynı gün net bir rakam ve teslim tarihi paylaşırız.
07. Beyannamenin aslı bizde olmak zorunda mı?
Hayır. Çoğu beyanname zaten elektronik ortamda (BİLGE sistemi çıktısı veya e-imzalı PDF) düzenlendiği için tarama dosyası işimizi görür. Gümrük müşavirinizin gönderdiği PDF'i veya BİLGE çıktısının net bir fotoğrafını WhatsApp'tan ya da e-postadan iletmeniz yeterlidir; yeminli tercüme bu kaynak üzerinden yapılır.
Noter onayı aşamasında da kural değişmez; noter, tercümanın imzasını tasdik eder, belgenin aslını talep etmez. Tek istisna, bazı konsoloslukların "orijinal evrak görmek isteriz" şartı koymasıdır; bu durumda beyannamenin orijinal yazıcı çıktısını veya gümrük müşavirinden alınmış ıslak imzalı nüshasını teslimat sırasında getirmenizi rica ederiz. Hangi senaryoda olduğunuzu beraber netleştirir, gereksiz koşturmayı baştan eleriz.
08. Ankara'da teslim ve dosyanın size ulaşması
Tercüme tamamlandığında imzalı PDF kopyayı e-postanıza geçeriz; ihtiyacınız buysa süreç burada biter. Noter onaylı veya apostilli ıslak nüsha gerekiyorsa Ulus'taki ofisimizden elden alabilir ya da Ankara içi kuryeyle adresinize gönderebiliriz. Çankaya, Kızılay, Bakanlıklar, Söğütözü ve Ostim gibi yoğun çalıştığımız bölgelere aynı gün, çevre ilçelere ertesi iş günü teslim mümkün.
Yurt dışına doğrudan gönderim isterseniz UPS, DHL veya FedEx için hazır dosya çıkışı yaparız; kargo bedelini siz seçtiğiniz firmaya ödersiniz, biz paket hazırlama ve gümrük müşaviriyle eşgüdüm tarafını üstleniriz. Hedef adresi ve son teslim tarihini baştan söylerseniz, noter ve apostil adımlarını bu takvime göre planlarız.