01. Ana sözleşme aslında ne diyor?
Ana sözleşme, anonim ve limited şirketlerin kuruluşunda hazırlanan, Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde tescil edilen kurucu belgedir. İçinde şirketin unvanı, merkezi, faaliyet konusu, sermayesi, ortakların payları, yönetim ve temsil yetkileri ile süre ve denetim hükümleri yer alır.
Belge tek başına bir kâğıt değildir; Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan kuruluş ilanı ve sonraki tadiller (sermaye artırımı, adres değişikliği, ortak çıkışı) ile birlikte bir bütün oluşturur. Bu nedenle çeviriye yalnız kuruluş sözleşmesinin geldiği durumlarda, hedef kurum çoğu zaman güncel sicil gazetesini de ister.
İngilizce literatürde belge "articles of association" veya bazı sistemlerde "memorandum and articles of association" olarak geçer. Hedef ülkenin tercih ettiği karşılığı kullanmak, evrakın orada doğru klasöre düşmesi açısından önemlidir.
02. Ana sözleşmeyi en çok hangi işler için çevirtiyorsunuz?
Sayfaya gelen kullanıcıların büyük kısmı şu işlerden biriyle karşılaşıyor:
- Yurt dışında şube veya iştirak açılışı: Almanya, Hollanda ve BAE gibi ülkelerde yerel ticaret siciline tescil için ana sözleşme + sicil gazetesi + faaliyet belgesi birlikte istenir.
- Uluslararası ihaleler: Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ajansları veya Körfez ülkelerindeki kamu ihalelerinde firma kapasitesini gösteren dosya içinde ana sözleşme zorunlu eklerden biridir.
- Yurt dışı banka hesabı ve finansman: Yabancı bankalar KYC sürecinde şirketin yetki yapısını ve nihai gerçek faydalanıcıyı görmek için ana sözleşmeyi onaylı tercümeyle ister.
- Yatırım, satın alma ve due diligence: Hisse devri, yatırımcı görüşmeleri ve birleşme işlemlerinde belge hem hukuk ekibi hem denetçiler tarafından incelenir.
- Vize ve oturum başvuruları: Yatırımcı vizesi, çalışan transferi veya temsilcilik kuruluşunda büyükelçilikler ortaklık durumunu ana sözleşme üzerinden doğrular.
Hangi senaryoda olduğunuzu söylediğinizde, kurumun istediği onay işlemleri ve dil çifti üzerinden ilerleyebiliriz.
03. Yeminli tercüme şart mı, normal çeviri yetmez mi?
Resmi bir kuruma sunulacak ana sözleşmede neredeyse her durumda yeminli tercüme istenir. Belgeyi tanıyacak makam, çevirinin altında yemin zaptı bulunan bir tercümanın imzasını ve kaşesini arar; aksi hâlde evrak "bilgi amaçlı çeviri" olarak görülür ve dosyaya kabul edilmez.
Yeminli tercüme tek başına çoğu zaman yeterli olmaz. Belge yurt dışında kullanılacaksa üzerine noter tasdiki, ardından hedef ülkenin durumuna göre apostil ya da Dışişleri + konsolosluk zinciri eklenir. Yalnız iç yazışma, kurum içi bilgilendirme veya tercüme bürosundan müşteriye bilgi notu gibi durumlarda yeminsiz çeviri yeterli olabilir; bu durumu hedef kurumla teyit etmek faydalıdır.
İngilizce, Almanca ve Arapça başta olmak üzere talebin yoğun olduğu dillerde yeminli tercümanlarımız Ankara noterlerinde kayıtlıdır; bu da noter onayı aşamasında ek randevu ve sürpriz beklemeyi ortadan kaldırır.
04. Noter, apostil, elçilik: belge hangi yoldan geçiyor?
Ana sözleşmenin onay işlemleri, belgenin gideceği ülkeye göre iki ayrı kola ayrılır.
Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf bir ülke (Almanya, Hollanda, İtalya, ABD, Birleşik Krallık, Hollanda, Polonya gibi) söz konusuysa zincir şu şekilde işler: yeminli tercüme → noter onayı → Ankara Valiliği apostili. Üç adım çoğu zaman 1-2 iş günü içinde tamamlanır.
Apostili kabul etmeyen bir ülke (Birleşik Arap Emirlikleri'nin belirli işlemleri, Suudi Arabistan, Mısır, Çin, Katar gibi) söz konusuysa zincir uzar: yeminli tercüme → noter onayı → Dışişleri Bakanlığı tasdiki → hedef ülkenin Ankara'daki büyükelçilik veya konsolosluk onayı. Bu yolda elçiliklerin randevu ve çalışma günleri belirleyici olur; süre tipik olarak 3-7 iş günü arasında değişir.
Resmi onay kararları ilgili kuruma aittir; biz adımları planlar, belgeyi ofisten ofise taşır ve süreci yazılı bilgilendirme ile takip ederiz.
05. Ana sözleşme en çok hangi dillere çevriliyor?
Talep yoğunluğuna göre sıralarsak şu dağılım çıkar:
- İngilizce: En sık talep edilen dil. AB ihaleleri, ABD ve İngiltere şube tescilleri, uluslararası bankaların KYC dosyaları ve Asya ülkelerinin büyük çoğunluğu İngilizce çeviriyi kabul eder.
- Almanca: Almanya, Avusturya ve İsviçre'deki Handelsregister tescilleri için zorunlu. Almanya'da bazı eyalet ticaret sicilleri ek olarak Beglaubigte Übersetzung şartı arar; bunu yeminli + noter onayı ile karşılarız.
- Arapça: BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Mısır odaklı işler. Bu ülkelerde apostil yerine Dışişleri + konsolosluk zinciri işlediği için belge ofisimize geldikten sonraki süreyi en başında planlamak gerekir.
- Fransızca: Fransa, Belçika, Fas, Cezayir ve bazı Afrika ülkelerinde resmi sicil tescili.
- Rusça: Rusya, Kazakistan, Azerbaycan ve bazı BDT ülkelerine açılan şirketler için yaygın talep.
Daha az talep gören diller için de yeminli tercüman ağımız geniş; hedef ülkeyi söylediğinizde gerçekçi süreyi paylaşırız.
06. Ücret neye göre değişiyor?
Ana sözleşmenin tercüme bedelini tek bir kalem belirlemez; fiyat birkaç değişkenin toplamıdır.
- Belge hacmi: Sade bir limited şirket ana sözleşmesi 8-12 sayfa civarındayken, çok ortaklı anonim şirketlerde ekler ve tadillerle birlikte 30 sayfayı aşan dosyalar olabilir. Çeviri ücreti, çevrilecek karakter veya sayfa sayısı üzerinden hesaplanır.
- Dil çifti: İngilizce, Almanca, Fransızca gibi yüksek hacimli dillerde birim fiyat daha düşüktür; nadir diller (Korece, Norveççe, Macarca) daha üst banttadır.
- Onay zinciri: Yalnız yeminli tercüme mi, üstüne noter ve apostil mi, yoksa Dışişleri + elçilik mi? Her ek adımın kendi resmi harcı ve takip maliyeti vardır.
- Aciliyet: Aynı gün veya gece teslim talepleri planlama yükü getirdiği için ayrı bir kalem olarak yazılır.
Belgenin taranmış kopyasını gördükten sonra tüm kalemleri tek satırda gösteren yazılı bir teklif paylaşırız; sürprizli ek ücret çıkmaz.
07. Aslı mı, fotokopi mi, taranmış dosya mı?
Ana sözleşmede pratik durum şu: çeviri için belgenin orijinaline ihtiyaç yoktur. Net çekilmiş bir tarama veya yüksek çözünürlüklü fotoğraf yeterlidir; tercüman metni bu dosya üzerinden işler.
Noter onayı aşamasında durum değişir. Noterler çoğu zaman ya belgenin aslını ya da noter tasdikli bir suretini görmek ister. Elinizde Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden alınmış imzalı/kaşeli bir nüsha varsa süreç doğrudan ilerler; yalnız bilgisayar çıktısı bir dosya varsa önce noterden "aslı gibidir" sureti almak gerekebilir.
Apostil aşamasında ise valilik, belgenin altındaki noter imzasını ve mührünü doğrular; ana sözleşmenin orijinaline değil, noter tasdikli tercümeye bakar. Yani "aslı bende yok, yurt dışında" durumunda bile süreç tıkanmaz: önce noter tarafından tasdiklenmiş bir suret edinilir, çeviri ve apostil bu sureti takip eder. Bu yolu birlikte planlarız.
08. Belge size nasıl gelecek?
Ankara içindeyseniz teslim genelde iki yoldan biriyle olur. Ofise uğramak isterseniz Ulus'taki büromuza randevulu gelip belgeyi elden alırsınız; bu yol özellikle çok sayfalı dosyalarda ve son kontrol gerektiren işlerde tercih edilir.
Gün içinde vakit ayıramayanlar için Ankara içi kuryeyle adres teslim yapıyoruz. Çankaya, Kızılay, Bahçelievler, Yenimahalle ve OSTİM gibi merkezi bölgelere aynı gün; daha uzak ilçelere ertesi iş günü içinde ulaşırız. Kurye, belgenin noter ve apostil aşamalarındaki taşıma ihtiyacını da karşılar; siz işinize devam ederken evrak ofisler arasında dolaşır.
Yurt dışına çıkacak dosyalarda PTT, MNG veya DHL gibi uluslararası kuryelerden hangisinin uygun olduğunu birlikte değerlendirebiliriz. Bazı ülkelerde alıcı kurum sadece kendi adına gönderilen evrakı kabul ettiği için gönderici bilgisi de baştan netleştirilir.