01. Japonca tercümede nasıl çalışıyoruz?
Japonca, ofisimize gelen taleplerin günlük rutininde değil; ama nadir de değil. İngilizce ya da Almanca gibi her gün belge görmüyoruz; haftada birkaç dosya, çoğunlukla akademik ya da ticari yönde geliyor.
Kadromuzda Japonca yeminli tercüman var. Yoğun dönemlerde ya da belgenin alt-alanı özelse (örneğin patent metni, mühendislik şartnamesi) dış ekibimizden uygun isimle çalışırız. Bu seçimi belgeyi gördükten sonra yaparız; "kadromuzda 100 tercüman var" demeyiz, doğru değil.
Pratikte iki yön de mümkündür: Türkçeden Japoncaya ya da Japoncadan Türkçeye. Süreç aynı işler; fakat tercüman atamasında yön ve belge türü birlikte değerlendirilir. Akademik bir tezi çeviren tercüman, ticari bir distribütörlük sözleşmesini aynı kalitede çevirecek diye bir garanti yok — bunu açık söylüyoruz.
Belgenizi WhatsApp veya e-posta ile iletirseniz, hangi tercümanla ne kadar sürede ilerleyebileceğimizi Çankaya Korkutreis ofisimizden bakıp aynı gün içinde söyleriz.
02. Japonca yönünde en çok hangi belgeleri görüyoruz?
Japonca için gelen belgelerin büyük kısmı iki kümede toplanıyor: akademik/eğitim belgeleri ve ticari evrak.
Akademik tarafta diploma, transkript, öğrenci belgesi ve denklik için hazırlanan dosyalar geliyor. Japonya'da yüksek lisans ya da doktora yapacak öğrenciler, hem üniversite başvurusu hem MEXT bursu için bu belgeleri Japoncaya çevirtiyor. Türkiye'ye dönen Japon mezunlar için ise ters yönde — Japoncadan Türkçeye — diploma ve transkript çevirisi yapıyoruz; YÖK denklik dosyaları bu grupta.
Ticari tarafta dağıtım sözleşmeleri, fabrika denetim raporları, ürün sertifikaları, ihale dosyaları ve şirket evrakları (ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi, imza sirküleri) sık geliyor. Otomotiv, makine ve elektronik sektörlerinden gelen teknik dokümanlar burada ayrı bir kategori; terminoloji uyumu için müşteriden referans terim listesi istediğimiz oluyor.
Aile/birey tarafında nüfus kayıt örneği, evlilik cüzdanı ve vekaletname çevirileri var; bunlar genelde Japonya'da çalışan ya da yerleşik kişilerin Türkiye'deki işlemleri için.
03. Belgeniz nereye gidiyor? Onay zinciri nasıl işliyor?
Japonya, 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf bir ülke. Yani Türkiye'de düzenlenen ve Japonya'da kullanılacak belgeler için onay işlemleri çoğunlukla şöyledir: yeminli tercüme → noter onayı → kaymakamlık veya valilik apostili. Bu üç adım tamamlandığında belge Japonya'da sunulabilir hale gelir.
Ters yönde de aynı mantık geçerli: Japonya'da düzenlenmiş bir belgenin Türkiye'de kullanılabilmesi için, üzerinde Japon makamlarınca verilmiş apostil bulunması beklenir. Türkçeye çevirisini biz yapıp gerekiyorsa noter onayını takip ederiz; ama apostilin Japonya tarafında alınmış olması gerekir.
Bazı belgelerde noter onayı yeterli olur, apostil aranmaz — örneğin Türkiye'deki bir noter işleminde sadece tercümenin doğruluğu istenir. Hangi adımın gerekli olduğunu belge tipi ve kullanılacağı kurum belirler. Japon konsolosluğu ya da üniversite ofisi bazen önceden bilgi notu paylaşır; varsa onu bize iletmeniz işi hızlandırır.
Resmi onay kararları ilgili kurumlara aittir; biz zinciri Çankaya'daki ofisten planlar, noter ve apostil takibinde destek veririz.
04. Hangi uzmanlık alanlarında Japonca tercüme yapıyoruz?
Tüm alt-alanlarda iddialı olmuyoruz; üç alanda Japonca yönünde düzenli iş çıkarıyoruz: akademik, ticari ve teknik.
Akademik tarafta diploma, transkript, tez özetleri ve referans mektupları yaygın. Üniversitelerin istediği formatı biliyoruz; transkriptte ders adlarının Türkçe karşılığını ve kredi sistemini doğru yansıtmaya dikkat ediyoruz.
Ticari tarafta sözleşme, distribütörlük anlaşması ve şirket evrakları çevirilerinde tutarlı bir terminoloji kullanıyoruz. Aynı müşteriyle birden çok belge çalışıyorsak terim listesi tutuyoruz; bu, ileride gelecek belgelerde tutarlılık sağlıyor.
Geçen yıl bir otomotiv yan sanayi firması için seri halde Japoncadan Türkçeye denetim raporu çevirdik. İlk dosyada terim listesini birlikte oluşturduk; sonraki dosyalarda hem süre kısaldı hem de iç tutarlılık korundu. Müşterinin başlangıçta paylaştığı referans terim listesi bu işi belirgin biçimde hızlandırdı.
Teknik tarafta otomotiv yan sanayi, makine ve elektronik dokümanları görüyoruz. Çok özel mühendislik metinlerinde (örneğin yarı iletken üretim spesifikasyonu) tercümana iki gün ek süre tanımanız gerekebilir; çünkü bu metinleri çevirecek tercüman sayısı sınırlı.
Hukuki ve medikal tarafta Japonca için iddialı değiliz. Çok özel bir mahkeme dosyası ya da klinik araştırma belgesi geldiğinde, kabul etmeden önce uygun tercümanı bulup bulamayacağımızı söyleriz.
05. Japonya'ya ya da Japonya'dan gelen belgelerde özel durumlar
Japonya başvurularında en sık karşılaştığımız özel durum, üniversitelerin ve büyük şirketlerin kendi formatlarını istemesi. Bir Japon üniversitesi transkripti A4 ve yatay sayfa kabul ederken, başka bir kurum yalnızca kaşeli orijinal sıralamayı isteyebilir. Belgenizi gönderirken hedef kurumun talep notu varsa paylaşın; çeviri sayfa düzenini ona göre kurarız.
Bir diğer durum: isim yazımı. Türkçe karakterli isimlerin (ç, ş, ğ, ı, ö, ü) Japoncada nasıl yazılacağı pasaport bilgisine göre belirlenir. Latin harfli pasaport sayfasını mutlaka iletmenizi rica ederiz; aksi halde isim transliterasyonu hatalı çıkar ve sonradan revizyon gerektirir.
Japonya'dan gelen belgelerde — özellikle koseki tohon (aile sicili) veya zairyu kado (oturma kartı) gibi resmi evrakta — kaşelerin ve mühürlerin tercümede ayrı ayrı belirtilmesi gerekir. Bunu standart olarak yapıyoruz, fakat belgenin tam taramasının okunaklı olması şart. Buruşuk veya kısmen görünmeyen tarama, çeviriyi yavaşlatır.
06. Süre ve ücret nasıl çıkıyor?
Japonca, İngilizce kadar yaygın olmadığı için sayfa ücretimiz biraz farklı işliyor; nadir dil kategorisinde değerlendiriyoruz. Fiyatlamada Adalet Bakanlığı tavsiye tarifesini referans alıyoruz, dil ve belge türüne göre kalem kalem fiyat veriyoruz. Net rakam için belgeyi görmek gerekir — sayfa sayısı kadar metin yoğunluğu da fark yaratır. Mühürlü resmi bir belgenin yarım sayfası ile yoğun teknik bir şartnamenin tam sayfası aynı süreyi almaz.
Diploma, transkript, nüfus kaydı gibi standart belgelerde işlem genelde iki iş günü içinde tamamlanır. Sözleşme, şartname, denetim raporu gibi orta uzunluktaki belgelerde üç-beş iş günü öngörürüz. Çok özel teknik veya hukuki belgelerde, doğru tercümanı atamak için bir iki gün ek planlama süresi alabilir.
Acil ihtiyaçta — örneğin ertesi gün noter randevunuz varsa — kadro müsaitse aynı gün teslim mümkün. Bunu söz vererek değil, kontrol ederek söylüyoruz. WhatsApp'tan belgeyi gönderin; mesai içinde 30 dakika içinde dönüş yapıp kadro durumuna bakarak net süre verelim. Çankaya Korkutreis ofisimize belgeyi elden getirmek isteyenler için de adres uygundur.
Noter ve apostil adımları varsa, onların süresi ayrıca eklenir; bunu ilk teklifte birlikte belirtiyoruz.