01. Özbekçe tarafında ne sıklıkla çeviri yapıyoruz?
Özbekçe, Ankara'da düzenli ama İngilizce-Almanca kadar yoğun olmayan bir dil. Talep çoğunlukla iki yönden geliyor: Türkiye'de eğitim görmek ya da çalışmak isteyen Özbek vatandaşların kendi belgelerini Türkçeye çevirtmesi; bir de Özbekistan'a iş veya ticaret amacıyla giden Türk vatandaşlarının evraklarını Özbekçeye çevirtmesi.
Kadromuzda Özbekçe yeminli tercüman bulunuyor; yoğun dönemlerde dış ekibimizdeki tercümanlara da başvuruyoruz. Standart belgelerde aynı gün ya da ertesi gün dönüş yapabiliyoruz. Hukuki sözleşme veya teknik metin gibi alt-uzmanlık gerektiren işlerde planlama bir-iki gün uzayabilir; bunu belgeyi gördükten sonra net söyleriz. İşin koordinasyonunu Çankaya Korkutreis ofisimizden yürütüyoruz.
"Anadili düzeyinde geniş kadro" gibi cümleler kullanmıyoruz; gerçek şu: Özbekçe için güvendiğimiz birkaç tercümanla çalışıyoruz ve hangi belgenin hangi isme uygun olduğunu içeride değerlendiriyoruz.
02. Özbekçe yönünde en sık hangi belgeleri çeviriyoruz?
Özbekçe taleplerin büyük bölümü resmi belgelerden oluşuyor. En sık karşılaştıklarımız:
- Diploma ve transkript — özellikle Özbekistan'da alınan eğitimin Türkiye'de denkliği için, ya da Türkiye'deki diplomanın Özbekistan'da tanınması için.
- Doğum belgesi, evlilik cüzdanı, nüfus kayıt örneği — aile birleşimi, oturma izni ve nüfus işlemlerinde.
- Pasaport ve kimlik tercümesi — banka, noter ve kurum başvurularında.
- Sabıka kaydı (adli sicil) — çalışma izni ve oturma başvurularında her iki yönde de yaygın.
- Vekaletname — Özbekistan'daki tapu, miras veya şirket işlemleri için Türkiye'den verilen vekaletler.
- Ticari belgeler — şirket evrakları, faaliyet belgesi, sözleşme metinleri.
Bu belgelerin tamamı genelde Özbekçe dosyalarda isteniyor. Listenin dışında kalan bir belgeniz varsa da fotoğrafını gönderin; tanımadığımız format çok az, ama yine de görmeden teklif vermek istemiyoruz.
03. Belgeniz nereye gidiyor? Noter, apostil ve elçilik nasıl işliyor?
Onay zinciri belgenin gideceği yere göre kuruluyor. Birkaç senaryo:
Türkiye içinde kullanılacak bir Özbekçe belge (örn. Özbekistan'dan gelen diploma, Türkiye'de denklik başvurusu için): Yeminli tercüme + noter onayı genellikle yeterli oluyor. Belge Özbekistan'dan apostilli geldiyse, bu apostilin Türkiye'de tanınması için ek bir adım gerekmez.
Özbekistan'a gidecek bir Türkçe belge: Özbekistan, 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf. Yani yeminli tercüme + noter onayı sonrası Ankara Valiliği'nden apostil alıyoruz. Çoğu zaman zincir burada bitiyor; elçilik onayı gerekmiyor.
Özbekistan'ın belirli kurumlarına gidecek belgeler: Bazı kurumlar, apostilli belgenin yanı sıra Özbekistan elçiliği veya ek tasdik isteyebilir. Bu, belgeyi alacak kurumun talimatına göre değişir; bizden çıkmadan önce hedef kurumun yazılı isteğini görmek istiyoruz.
Zinciri Çankaya'daki ofisten planlar, noter ve apostil adımlarının takibini biz yürütürüz. Kabul kararı başvurduğunuz kuruma aittir; biz tercüme, onay ve teslim adımlarını doğru sırada planlamakla sorumluyuz.
04. Hangi alanlarda Özbekçe çevirisi yapıyoruz?
Özbekçe için gerçek kadromuzun yoğunlaştığı üç alan var:
Resmi belge ve nüfus işlemleri. En yoğun çalıştığımız alan. Diploma, transkript, nüfus kayıt örneği, sabıka kaydı, evlilik cüzdanı — bu belgelerin standart kalıplarına ve resmi terminolojisine alışkın tercümanlarla çalışıyoruz.
Hukuki çeviri. Vekaletname, mahkeme kararı, sözleşme metinleri. Burada özellikle Özbekistan medeni hukuku ile Türk hukuku arasındaki terminoloji farkına dikkat eden bir tercümanla çalışıyoruz; ticaret sözleşmesi gibi metinlerde gerekirse hukukçu kontrolünü öneririz.
Ticari yazışma ve şirket evrakları. Türkiye-Özbekistan ticareti son yıllarda arttı; faaliyet belgesi, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi gibi belgelerde düzenli işler yapıyoruz.
Geçen yıl Taşkent'te şirket kuracak bir müvekkilin vekaletname dosyasını hazırladık; vekaletin Türkçe metnini yeminli tercüme + noter + Ankara Valiliği apostil zincirinde tamamladık, paralelde Türkiye'deki şirket evrakını da Özbekçeye çevirdik. İki belgeyi aynı gün içinde teslim ettiğimiz için müvekkil Taşkent'teki randevuya zamanında yetişti.
Medikal veya çok teknik mühendislik metinleri Özbekçede daha nadir geliyor; bu tür belgelerde önceden konuyu paylaşmanızı, uygun tercümanı 1-2 gün içinde planlayabileceğimizi söyleriz.
05. Özbekçe belgeler en çok hangi ülkelere gidiyor?
Çoğu Özbekçe çevirimiz iki yönlü bir koridorda hareket ediyor:
Özbekistan. En sık gönderdiğimiz ülke. Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olduğu için Türkiye'den giden belgelerde zincir: yeminli tercüme → noter → Ankara Valiliği apostili. Taşkent, Semerkant, Buhara gibi şehirlerdeki kurumlara bu şekilde belge gönderiyoruz.
Türkiye. Özbekistan'dan gelen belgeler için. Apostilli geliyorsa yeminli tercüme + noter genelde yetiyor.
Kazakistan ve Kırgızistan. Bazı durumlarda Özbekçe metin, bu ülkelerde de doğrudan kullanılabiliyor; özellikle ticari sözleşmelerde. Kazakistan ve Kırgızistan da Lahey'ye taraf, dolayısıyla apostil zinciri benzer işliyor. Ancak hedef kurum Kazakça veya Kırgızca isteyebilir; bunu önceden kontrol etmek istiyoruz.
Rusya ve Avrupa'da Özbek diasporası. Daha az sıklıkta. Hedef ülkenin Lahey'e taraf olup olmadığına göre apostil veya elçilik zinciri belirleniyor.
Hangi şehir ve kurum olduğunu söylerseniz, doğru zinciri birlikte netleştiririz.
06. Süre ve ücret nasıl çıkıyor?
Standart bir Özbekçe belge (diploma, nüfus kayıt örneği, sabıka kaydı gibi tek-iki sayfalık resmi evrak) çoğunlukla aynı gün veya bir iş günü içinde hazırlanıyor. Noter onayı eklenirse genelde bir iş günü daha gidiyor. Apostil için Ankara Valiliği işlemi de bir iş gününde tamamlanabiliyor — yani toplam zincir, standart bir belgede 2-3 iş gününde kapanıyor.
Ücret tarafında Özbekçe, çok yaygın dillere göre biraz daha planlama gerektiren bir kategoride. Sayfa başına net rakamı belgeyi görmeden veremiyoruz; uzunluk, terminoloji yoğunluğu, taranmış el yazısı olup olmaması ve noter/apostil ek kalemleri toplam tutarı etkiliyor. Fiyatlandırmada Adalet Bakanlığı tavsiye tarifesini esas alıyor, kalem kalem fiyatı belgeyi gördükten sonra paylaşıyoruz.
Acil dönüşler için kadronun o günkü yoğunluğuna bakıyoruz. Hukuki veya çok teknik metinlerde acil işi her zaman kabul etmiyoruz — kalitenin düşmemesi için planlamayı 1-2 gün ileriye almayı öneriyoruz. Mesai içinde yazarsanız 30 dakika içinde dönüş yapıyoruz; isterseniz Çankaya'daki ofise belgeyi elden de getirebilirsiniz.
07. Tercüman ataması ve belge güvenliği
Belge bize ulaştıktan sonra konuyu inceleyip Özbekçe kadromuzdan ya da dış ekibimizden uygun tercümana atama yapıyoruz. Resmi nüfus belgelerini bu işe alışkın bir tercümana, hukuki sözleşmeyi terminolojiye hâkim başka bir isme veriyoruz; aynı dosyayı herkese vermiyoruz.
Belge dosyalarınız iş bitiminden sonra arşivden silinir; KVKK kapsamında saklanan tek veri fatura ve sözleşme izleridir. Pasaport, sabıka kaydı, vekaletname gibi hassas belgelerde bu konuya özel dikkat ediyoruz.