01. Portekizce tercümede biz neredeyiz?
Portekizce, ofisimizde her gün gelen bir dil değil; ama düzenli bir akışı olan dillerden biri. Brezilya'ya yapılan ticari yazışmalar, Portekiz'e yönelik eğitim ve oturma başvuruları, bir de Angola, Mozambik gibi Portekizce konuşulan ülkelere giden ticari evraklar bu trafiği oluşturuyor.
Kadromuzda Portekizce yeminli tercüman bulunuyor; ek olarak Ankara dışında çalıştığımız bir tercüman ağıyla yoğun dönemlerde iş bölümü yapıyoruz. Avrupa Portekizcesi (Portekiz) ile Brezilya Portekizcesi arasındaki yazım ve sözlük farkları, özellikle resmi belgelerde önemli; tercümanı belgenin hedef ülkesine göre seçiyoruz.
Nadir alt alanlarda — örneğin Angola hukuk metinleri ya da Brezilya patent başvuruları — atama bir-iki gün planlama isteyebilir. Bunu baştan söylüyoruz; sonradan sürpriz olmuyor. Operasyonu Çankaya Korkutreis'teki ofisimizden yürütüyoruz.
02. Portekizce yönünde en çok hangi belgeleri görüyoruz?
Portekizce talebinin büyük kısmı belirli bir avuç belge etrafında dönüyor. En sık görülenler:
- Diploma ve transkript: Portekiz üniversiteleri ve Brezilya denklik başvuruları için. Genellikle apostille birlikte istenir.
- Doğum, evlilik, nüfus kayıt örneği: Portekiz vatandaşlık ve aile birleşimi dosyalarında temel evrak.
- Sabıka kaydı: Hem Portekiz hem Brezilya oturma başvurularında neredeyse her zaman istenir.
- Vekaletname: Türkiye'deki bir kişinin Brezilya veya Portekiz'deki bir işlem için verdiği vekaletler; noter ve apostil zinciri standart.
- Şirket evrakları: Faaliyet belgesi, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi — Brezilya ile yapılan ihracat ve distribütörlük süreçlerinde.
- Sözleşme ve ticari yazışma: İhracat, lojistik, hizmet alımı.
Bu belgelerin tamamı genelde birlikte isteniyor: yeminli tercüme + noter onayı, sonrasında hedef ülkeye göre apostil ya da konsolosluk tasdiki.
03. Belgenin hedef ülkesine göre onay işlemleri
Portekizce tercümede onay adımı tek değil; belgenin nereye gideceğine bağlı. İki yaygın senaryo var:
Portekiz, Brezilya, Cabo Verde, Angola, Mozambik: Bu ülkelerin tamamı 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf. Yani belgenin Türkçesi düzenlendikten sonra yeminli tercüme + noter onayı + apostil zinciri kullanılır. Apostili Ankara'da kaymakamlık veya valilik üzerinden alıyoruz; sonrasında belge hedef ülkede çevrilmeden kullanılabiliyor ya da yerel bir yeminli tercümana sunuluyor.
Lahey dışı ülkelerde: Sözleşmeye taraf olmayan bir ülkeye Portekizce çeviri gerekiyorsa (örneğin bazı Afrika ülkeleri için) zincir uzar: yeminli tercüme → noter onayı → kaymakamlık/valilik tasdiki → Dışişleri tasdiki → ilgili ülke konsolosluğu onayı.
Size belgenin gideceği ülkeyi ve hangi kuruma sunulacağını sorduğumuz nokta tam burası. Yanlış zincir kurulursa belge başvuruda dönebilir; biz zinciri Çankaya'daki ofisten planlar ve adımları takip ederiz.
04. Hangi alanlarda kadromuz daha rahat çalışıyor
Her tercüman her metni iyi çevirmez; Portekizce'de bu çok belirgin. Bizde rahatça karşıladığımız dört ana alan var:
- Resmi/şahsi belgeler: Diploma, sabıka, nüfus, evlilik — günlük rutinimiz. Standart şablonlar Türk noter pratiğine uygun hazırlanır.
- Ticari ve şirket evrakları: Faaliyet belgesi, sözleşme, fatura, ihracat dokümanları. Brezilya pazarında çalışan Ankaralı şirketler için sürekli iş çıkıyor; terminoloji oturmuş durumda.
- Akademik: Tez özetleri, makale, transkript yorumlanması. Portekiz üniversitelerine başvuran adaylar için.
- Hukuki: Vekaletname, mahkeme kararı, basit sözleşme. Karmaşık dava dosyaları veya Brezilya hukuk sistemine özgü uzun metinlerde ek inceleme süresi alıyoruz.
Geçen yıl Portekiz'de yüksek lisansa başvuran bir adayın diploma ve transkriptini Brezilya Portekizcesi yerine Avrupa Portekizcesi varyantıyla hazırladık; noter ve apostil zincirini Ankara'da tamamladık. Üniversite tarafında ek bir tradutor talebi olmadı, başvuru temiz aktı. Bunun gibi dosyalarda hedef ülkeyi baştan netleştirmek varyant seçimini kolaylaştırıyor.
Medikal raporlar ve patent metinleri Portekizce'de daha seyrek; bu tür belgelerde önce metni görmek, sonra süre söylemek istiyoruz.
05. Portekiz, Brezilya ve diğer hedefler için pratik notlar
Portekiz: En sık gönderdiğimiz ülke. Vatandaşlık, oturma izni, denklik ve üniversite başvuruları yoğun. Apostilli yeminli tercüme genelde yeterli; Portekiz'deki kurum bazen yerel bir tradutor certificado da isteyebiliyor — bunu baştan teyit etmenizi öneriyoruz.
Brezilya: Avrupa Portekizcesi yerine Brezilya Portekizcesi tercih edilen pazar. Vatandaşlık başvurularında doğum, evlilik ve sabıka kaydı standart. Brezilya makamları apostili tanıyor; ek olarak yerel bir 'tradutor público juramentado' tasdiki istenebiliyor.
Cabo Verde, Angola, Mozambik: Daha çok ticari sözleşme ve şirket evrakı trafiği. Apostil zinciri kuruluyor; bazı kurumlar konsolosluk onayını ayrıca isteyebiliyor.
Her durumda son sözü hedef ülkedeki kurum söylüyor. Biz Türkiye ayağındaki tercüme ve onay işlemlerini doğru kurmaya odaklanıyoruz; kabul kararı başvurduğunuz kuruma aittir.
06. Süre ve ücret nasıl çıkıyor
Portekizce, İngilizce veya Almanca gibi her gün akan bir dil değil; bu yüzden süre planlaması biraz daha esnek tutuluyor.
Süre: Standart bir belgede (diploma, sabıka, nüfus kayıt) tercüme genelde aynı gün veya ertesi gün tamamlanıyor. Noter onayı için bir iş günü daha hesaplamak gerekiyor. Apostil Ankara'da aynı veya ertesi gün alınabiliyor. Yani Portekiz'e gidecek bir diploma için tipik süre 2-3 iş günü.
Uzun metinlerde — örneğin 20+ sayfalık sözleşme veya tez — Portekizce tercümanın takvimine göre 3-5 iş gününü bulabiliyor. Acilse baştan söylüyoruz.
Ücret: Belgeyi görmeden net rakam vermiyoruz çünkü iki şey değişiyor: sayfa/karakter sayısı ve onay işlemleri (sadece tercüme mi, noter de mi, apostil de mi). Yeminli tercüme ücretlerinde Adalet Bakanlığı tavsiye tarifesini referans alıyoruz; Portekizce, İngilizce'ye göre bir miktar yukarıda — çünkü hem talep daha az hem de uzman tercüman sayısı sınırlı. Belgeyi WhatsApp'tan iletirseniz mesai içinde 30 dakika içinde dönüş yapıp aynı gün kalem kalem fiyatla netleştiriyoruz. Çankaya'daki ofise belgeyi elden bırakma seçeneği de var.