01. Ukraynaca tercümede ne durumdayız?
Ukraynaca, 2022 sonrasında Ankara'da belirgin biçimde artan bir dil oldu. Türkiye'ye yerleşen Ukrayna vatandaşlarının ikamet, evlilik ve eğitim işlemleri; Türkiye'den Ukrayna'ya gidecek belgelerin tasdik süreçleri ve Ukrayna kaynaklı ticari evrakların Türkçeye çevirisi düzenli olarak gelen taleplerin başında geliyor.
Kadromuzda ve birlikte çalıştığımız yeminli tercüman ağında Ukraynaca-Türkçe ve Türkçe-Ukraynaca yönünde çalışan tercümanlar bulunuyor. İngilizce kadar sık değil; bu yüzden zamanlama önemli. Standart bir belge için aynı gün veya ertesi iş günü teslim mümkün, hukuki ya da uzmanlık gerektiren dosyalarda bir-iki iş günü planlama isteyebiliyoruz.
Genelde iki tip iş geliyor: Türkiye'deki Ukrayna vatandaşının doğum belgesi, evlilik belgesi, ehliyet, diploma gibi şahsi belgeleri ve şirketlerin Ukrayna ile yürüttüğü sözleşme, fatura, yetki belgesi gibi ticari evraklar. Hangi yönden geldiğine göre süreci ona göre kurguluyoruz.
02. Ukraynaca yönünde en çok hangi belgeleri görüyoruz?
İkamet izni başvurularında doğum belgesi (Свідоцтво про народження), evlilik belgesi (Свідоцтво про шлюб) ve Ukrayna'dan getirilen sabıka kaydı en sık çevirdiğimiz belgeler. Genelde apostil şerhli olarak geliyorlar; biz Türkçeye çevirip noter onayını takip ediyoruz.
Eğitim tarafında diploma ve transkript çevirisi düzenli geliyor — YÖK denkliği ya da Türkiye'de yüksek lisans başvurusu için. Ukrayna diplomalarında apostilin belgenin arkasında veya ayrı bir sayfada olabildiğini, bazen Ukraynaca dışında elle yazılmış kayıtlar bulunabildiğini biliyoruz; bu yüzden orijinali görmeden net fiyat söylemiyoruz.
Türkçeden Ukraynaca yönüne en çok çevirdiğimiz belgeler ise vekaletname, muvafakatname (özellikle çocukla seyahat için), şirket faaliyet belgesi ve ticari sözleşmeler. Otomotiv, lojistik ve tarım sektöründen düzenli ticari evrak geliyor. Mahkeme kararı, boşanma kararı, ehliyet ve pasaport tercümesi de listenin sabit kalemleri arasında.
03. Belge nereye gidecek? Onay zinciri buna göre kuruluyor
Ukraynaca tercümede süreç, belgenin nerede kullanılacağına göre değişiyor. Türkiye içinde kullanılacak bir Ukrayna belgesinde (örneğin nüfus müdürlüğüne, üniversiteye veya göç idaresine verilecek) standart akış şu: belgenin Ukrayna'da apostil edilmiş olması, Türkçeye yeminli tercümesinin yapılması ve noter onayının alınması. Apostil yoksa kurum bazen belgenin geçerliliğini sorguluyor; bu durumu önceden netleştirmek gerekiyor.
Ukrayna'ya gönderilecek Türkçe bir belgede ise yön tersine işliyor. Önce belgenin aslına ya da noter onaylı suretine Türkiye'de apostil alınıyor (kaymakamlık veya valilik), sonra Ukraynaca tercümesi ve noter onayı yapılıyor. Ukrayna 1961 Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olduğu için elçilik onayına çoğu durumda gerek kalmıyor.
Belgenin hangi kuruma gideceğini söylerseniz, hangi adımın bizde, hangisinin sizde olduğunu baştan ayırıyoruz.
04. Ukraynaca'da hangi alanlarda çalışıyoruz?
En sık çalıştığımız alan resmi şahıs belgeleri — nüfus kayıtları, eğitim belgeleri, ehliyet, pasaport, sabıka kaydı gibi. Bu belgelerde terminoloji oturmuş durumda; tercümanlarımız Ukrayna idari yapısındaki kurum adlarını ve belge formatlarını biliyor.
Hukuki alanda mahkeme kararları, boşanma ilamları, vekaletname ve muvafakatname düzenli geliyor. Boşanma kararlarında özellikle Ukrayna mahkemelerinin format ve damga yapısı farklı olduğu için tercüman seçerken hukuki tecrübeyi gözetiyoruz.
Ticari belgelerde sözleşme, fatura, gümrük evrakları, faaliyet belgesi ve yetki belgesi tercümeleri sık. Sektörel olarak otomotiv, lojistik ve tarım dosyalarını daha çok görüyoruz.
Medikal ve teknik patent gibi dar uzmanlık gerektiren dosyalarda kadrodaki tercüman uygun değilse yönlendirme yapıyor ya da bir-iki iş günü planlama istiyoruz. Bu tip dosyaları erkenden bilirsek doğru tercümana atamayı en baştan kuruyoruz.
05. Süre ve ücret Ukraynaca için nasıl belirleniyor?
Ukraynaca, İngilizce veya Almanca kadar yaygın olmadığı için fiyatlama biraz daha planlama gerektiriyor. Standart bir şahsi belge — doğum belgesi, evlilik belgesi, ehliyet, kısa sabıka kaydı — sayfa bazlı ücretlendiriliyor ve genelde aynı gün ya da ertesi iş günü tamamlanıyor.
Diploma + transkript, çok sayfalı mahkeme kararı veya ticari sözleşme gibi dosyalarda toplam kelime sayısı, hukuki/teknik içerik yoğunluğu ve noter randevu zamanlaması süreyi etkiliyor. Bu tip işlerde 1-2 iş günü planlamak gerçekçi oluyor.
Net fiyatı belgeyi görmeden söylemiyoruz; çünkü Ukrayna belgelerinde sayfanın görünür kısmının dışında elle eklenmiş kayıtlar, ek apostil sayfaları veya birden fazla mühür/şerh bulunabiliyor. WhatsApp'tan ya da formdan belgenin fotoğrafını ya da taramasını iletmeniz, en sağlıklı yol. Hedef ülkeyi ve teslim tarihini de yazarsanız, planlamayı buna göre yapıyoruz.
06. Tercüman atamasını neye göre yapıyoruz?
Ukraynaca'da tercüman ataması üç şeye göre değişiyor: belge türü, yön ve teslim zamanı. Şahsi belgelerde — doğum, evlilik, ehliyet gibi — kadrodaki birinci sıradaki tercümana gönderiyoruz; bu belgelerde format ve terminoloji standart.
Hukuki ve ticari dosyalarda yönü ayrıca bakıyoruz. Ukraynaca'dan Türkçeye çeviride Ukrayna idari ve hukuki sisteminin terminolojisini bilen, Türkçeye doğru çeviride ise Türk hukuk/ticaret dilinin oturmuş kullanımını bilen tercümanlarla çalışıyoruz. Bu iki yön aynı kişi olmak zorunda değil.
Uzmanlık gerektiren dosyalarda — medikal rapor, patent, mühendislik dokümanı — kadromuzda uygun kişi yoksa açıkça söylüyoruz ve birlikte çalıştığımız ağdan tercüman ayarlamak için bir-iki iş günü planlama istiyoruz. "Her belgeyi bugün teslim ederiz" demek yerine, dosyayı görüp gerçekçi bir tarih vermeyi tercih ediyoruz.